Minimum Balance Fine: సామాన్య, మధ్యతరగతి ప్రజలు తమ కష్టార్జితాన్ని దాచుకోవడానికి బ్యాంకులను ఆశ్రయిస్తుంటే.. మరోవైపు ‘కనీస సగటు నిల్వ’ (Minimum Average Balance – MAB) ఉంచడం లేదు అంటూ బ్యాంకులు ఖాతాదారుల జేబులను ఖాళీ చేస్తున్నాయి. గడిచిన 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY26) కేవలం మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ లేదనే కారణంతో ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ఏకంగా రూ. 4,948.71 కోట్లు జరిమానాల రూపంలో వసూలు చేయడం గమనార్హం. ఇది ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు వసూలు చేసిన మొత్తానికి (రూ. 2,137.92 కోట్లు) రెండింతల కంటే ఎక్కువ.
పార్లమెంట్లో రాజ్యసభ సభ్యులు అడిగిన ప్రశ్నలకు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌధరి ఆర్బీఐ (RBI) గణాంకాలతో సంచలన సమాధానమిచ్చారు.
1. నాలుగేళ్లలో రూ. 26,170 కోట్లు బాదేసిన బ్యాంకులు
కేంద్రం అందించిన వివరాల ప్రకారం.. FY23 నుంచి FY26 వరకు గత నాలుగేళ్ల కాలంలో బ్యాంకులు మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ పెనాల్టీల ద్వారా కస్టమర్ల నుంచి రూ. 26,170 కోట్లకు పైగా రాబట్టాయి.
-
FY26 మొత్తం జరిమానాలు: కేవలం ఒక్క ఏడాదిలోనే అన్ని బ్యాంకులు కలిపి రూ. 7,086.63 కోట్లు వసూలు చేశాయి.
-
ప్రైవేట్ బ్యాంకుల మోత: ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకులు వసూలు చేసిన రూ. 4,948.71 కోట్లలో దాదాపు 58 శాతం వాటా కేవలం రెండే రెండు బ్యాంకులకు చెందడం గమనార్హం.
ప్రైవేట్ బ్యాంకుల్లో ఎవరి వసూళ్లు ఎంత?
-
హెచ్డీఎఫ్సీ బ్యాంక్ (HDFC Bank): అత్యధికంగా రూ. 1,798.14 కోట్లు
-
యాక్సిస్ బ్యాంక్ (Axis Bank): రూ. 1,081.33 కోట్లు
-
ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్ (ICICI Bank): రూ. 353.50 కోట్లు
-
కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్: రూ. 290.65 కోట్లు
-
యెస్ బ్యాంక్: రూ. 195.05 కోట్లు
-
ఐడీబీఐ బ్యాంక్: రూ. 175.15 కోట్లు
2. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులలో పరిస్థితులు..
ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల్లో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) అత్యధికంగా రూ. 477.27 కోట్లు వసూలు చేయగా, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (రూ. 394.10 కోట్లు), ఇండియన్ బ్యాంక్ (రూ. 299.17 కోట్లు) తదుపరి స్థానాల్లో ఉన్నాయి.
-
అయితే ఎస్బీఐ వసూలు చేసిన మొత్తం కేవలం కరెంట్ ఖాతాలకు సంబంధించినది మాత్రమేనని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ఎస్బీఐ మార్చి 2020 నుంచే సేవింగ్స్ ఖాతాలపై మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ జరిమానాను పూర్తిగా రద్దు చేసింది.
-
ప్రస్తుతం దేశంలోని 12 ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులలో 10 బ్యాంకులు సేవింగ్స్ అకౌంట్లపై ఈ పెనాల్టీని ఎత్తివేసాయి.
3. జీరో బ్యాలెన్స్ ఖాతాలకు మినహాయింపు
ప్రధానమంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY) కింద తెరిచిన ఖాతాలతో పాటు బేసిక్ సేవింగ్స్ బ్యాంక్ డిపాజిట్ అకౌంట్లపై (BSBDA) ఎలాంటి మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ నిబంధనలు లేదా పెనాల్టీలు ఉండవని మంత్రి స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న దాదాపు 73 కోట్ల జీరో బ్యాలెన్స్ ఖాతాలకు ఈ జరిమానాల నుంచి పూర్తి మినహాయింపు ఉంది.
4. ఎంఎస్ఎంఈలకు ఊరట: ECLGS 5.0 ప్రారంభం
పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం (West Asia Crisis) కారణంగా ఎదురవుతున్న స్వల్పకాలిక నగదు ఇబ్బందుల నుంచి వ్యాపారాలను ఆదుకోవడానికి మే 2026లో ప్రభుత్వం ‘ఎమర్జెన్సీ క్రెడిట్ లైన్ గ్యారెంటీ స్కీమ్ (ECLGS 5.0)’ ను ప్రారంభించిందని మంత్రి వెల్లడించారు.
-
ఈ పథకం కింద మొత్తం రూ. 2.55 లక్షల కోట్ల రుణ సదుపాయం కల్పిస్తుండగా, విమానయాన రంగానికి రూ. 5,000 కోట్లు కేటాయించారు.
-
ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) లకు 100% గ్యారెంటీ కవరేజ్, ఇతరులకు 90% కవరేజ్ను ప్రభుత్వం అందిస్తోంది.