Flash Floods: నేపాల్, టిబెట్ సరిహద్దుల్లో గ్రామాలు, రోడ్లు, వంతెనలను ముంచెత్తుతూ పెను విలయం సృష్టించిన ఆకస్మిక వరదల (Flash Floods) వెనుక అసలు కారణాలపై అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తల బృందం కీలక వివరాలను వెల్లడించింది. మొదట్లో దీనిని భూకంపం వల్ల వచ్చిన వరదగా భావించినప్పటికీ, శాటిలైట్ డేటా, తాజా అధ్యయనాలు సరికొత్త వాస్తవాలను వెలుగులోకి తెచ్చాయి.
1. ప్రధాన కారణం: భారీ హిమానీనదం విరిగిపడటం (Landslide-Triggered Flood)..
-
భూకంపం కాదు – కొండచరియల ధాకే భూకంపంలా మారిందిఉదయం 8:37 గంటలకు నేపాల్-చైనా సరిహద్దులో 4.4 తీవ్రతతో భూకంపం సంభవించినట్లు యూఎస్ జియోలాజికల్ సర్వే (USGS) తొలుత పేర్కొంది. అయితే, క్షేత్రస్థాయి విశ్లేషణ తర్వాత USGS స్పష్టతనిచ్చింది. అక్కడ భూకంపం రాలేదని, కొండపై నుంచి భారీ హిమానీనదం (Glacier Chunk), బండరాళ్లు ఒక్కసారిగా తెగిపడటం వల్లే రిక్టర్ స్కేలుపై 5.2 తీవ్రతతో ప్రకంపనలు నమోదయ్యాయని తేల్చింది.
-
నదిలోకి విరుచుకుపడ్డ మంచు-శిథిలాల ప్రవాహంకొండచరియలు విరిగి భోటేకోశీ నది ఉపనది అయిన లెండే ఖోలా (Lhende Khola) లో పడ్డాయి. వర్షాకాలం కావడంతో అప్పటికే నీటితో నిండి ఉన్న నేల, బురద, శిథిలాలను కలుపుకుని ఈ ప్రవాహం ఒక భారీ జల సునామీలా దిగువకు దూసుకొచ్చింది.
-
వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంగ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా హిమాలయాల్లోని గ్లేసియర్లు వేగంగా కరిగిపోతున్నాయి. కరిగిన మంచు కొండల పగుళ్లలోకి చేరి వాటి పట్టును బలహీనపరచడం వల్లే ఇంతటి భారీ విస్ఫోటనం జరిగిందని కెనడా కాల్గరీ యూనివర్సిటీ భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడ్డారు.
2. సరస్సు బద్దలు కాలేదు (Unlikely: Glacial Lake Outburst)..
హిమాలయాల్లో సాధారణంగా సంభవించే గ్లేసియల్ సరస్సుల విస్ఫోటనం (GLOF) ఈసారి జరగలేదని శాస్త్రవేత్తలు ప్రాథమికంగా నిర్ధారించారు
-
ఉపగ్రహ చిత్రాల (Satellite Imagery) పరిశీలన ప్రకారం వరద ప్రవాహానికి ఎగువన ఎలాంటి భారీ గ్లేసియల్ సరస్సులు లేవు. అందువల్ల సరస్సు గట్టు తెగి నీరు వచ్చిందనే వాదనను బెర్లిన్ యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు తోసిపుచ్చారు.
3. వర్షపాతం ప్రభావం స్వల్పమే..
గత వారం రోజుల్లో ఆ ప్రాంతంలో కుంభవృష్టి లేదా అసాధారణ భారీ వర్షపాతం ఏదీ నమోదు కాలేదు. అయితే, వర్షాకాలపు సహజ తేమ, నదుల్లో సాధారణ నీటి ప్రవాహం ఉండటం వల్ల విరిగిపడ్డ కొండచరియల శిథిలాలు వేగంగా కొట్టుకురావడానికి దారితీశాయి.
శాస్త్రవేత్తల బృందం శాటిలైట్ మ్యాపింగ్, క్షేత్రస్థాయి ఆధారాలను పరిశీలిస్తోందని, ఈ విపత్తుకు సంబంధించిన పూర్తి సాంకేతిక వివరాలు వెల్లడికావడానికి మరికొన్ని వారాల సమయం పట్టే అవకాశం ఉందని నిపుణులు తెలిపారు.