Coffee: మేకల వల్ల కాఫీ పుట్టిందా..?

చారిత్రక లిఖితపూర్వక ఆధారాలు లేనప్పటికీ ప్రాచుర్యంలో ఉన్న కథ ప్రకారం:

ఇథియోపియా పీఠభూమి ప్రాంతంలో ‘కాళ్దీ’ అనే గొర్రెల కాపరి ఒక వింతను గమనించాడు. తన మేకలు ఓ ప్రత్యేకమైన చెట్టుకు కాసిన ఎర్రటి చెర్రీ పండ్లను తిన్న తర్వాత విపరీతమైన ఎనర్జీతో గెంతులు వేయడం, రాత్రంతా పడుకోకుండా మెలకువగా ఉండటం చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.

నిజం తెలుసుకునేందుకు కాళ్దీ స్వయంగా ఆ పండ్లను తిని చూడగా.. అతనికి కూడా ఒంట్లో తీవ్రమైన శక్తి వచ్చింది. ఈ విషయాన్ని స్థానిక మతగురువులకు చెప్పడంతో, రాత్రి వేళల్లో ప్రార్థనలు చేస్తున్నప్పుడు నిద్ర రాకుండా ఉండేందుకు వారు ఆ చెర్రీలతో ఒక డ్రింక్ తయారు చేసుకుని తాగడం మొదలుపెట్టారు. అలా కాఫీ ప్రభావం మెల్లగా తూర్పు దేశాలకు విస్తరించింది.

15వ శతాబ్దం నాటికి కాఫీ వ్యాపారం, ఉత్పత్తి అరబ్ దేశాల్లో ఊపందుకుంది. యెమన్‌లోని ‘మోఖా’ (Mocha) నౌకాశ్రయం కేంద్రంగా దీనిని విరివిగా సాగు చేశారు. 16వ శతాబ్దానికల్లా ఇది ఇరాన్, ఈజిప్ట్, సిరియా, టర్కీ వంటి దేశాల్లో ప్రధాన పానీయంగా అవతరించింది. అయితే, కాఫీ విత్తనాలు ఇతర దేశాలకు వెళ్లి సాగు కాకూడదన్న ఉద్దేశంతో అరబ్ పాలకులు పచ్చి కాఫీ గింజలను (మొలకెత్తే సామర్థ్యం ఉన్న విత్తనాలను) విదేశాలకు తీసుకెళ్లడంపై కఠినమైన నిషేధం విధించారు. వేయించిన విత్తనాలను మాత్రమే ఎగుమతి చేసేవారు.

17వ శతాబ్దంలో భారతీయ సూఫీ సాధువు బాబా బుదన్ (Baba Budan) యెమన్‌లోని మోఖా నౌకాశ్రయం మీదుగా మక్కా యాత్రకు వెళ్లారు. అక్కడ కాఫీ విశిష్టతను తెలుసుకున్న ఆయన.. భారత్‌లో కూడా దీనిని సాగు చేయాలని సంకల్పించారు.

కఠినమైన తనిఖీలను తప్పించుకుని రహస్యంగా తన వస్త్రాల్లో ఏడు పచ్చి కాఫీ గింజలను దాచుకుని భారతదేశానికి తీసుకొచ్చారు. ఆ ఏడు గింజలను కర్ణాటకలోని చిక్‌మగళూరు కొండల్లో నాటారు. అలా భారతదేశ గడ్డపై మొట్టమొదటి కాఫీ మొక్క చిగురించింది. (నేటికీ ఆ పర్వత శ్రేణులను ‘బాబా బుదన్ గిరి’ అని పిలుస్తారు).

బాబా బుదన్ నాటిన ఆ ఏడు విత్తనాలతో ప్రారంభమైన ప్రయాణం క్రమంగా విస్తరించింది. 18వ శతాబ్దంలో బ్రిటిష్ పాలకులు వాణిజ్య స్థాయిలో కాఫీ తోటలను పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించారు. నేడు ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ నాణ్యమైన కాఫీని ఎగుమతి చేసే దేశాల్లో భారత్ 7వ అతిపెద్ద కాఫీ ఉత్పత్తిదారుగా ప్రపంచ వేదికపై గుర్తింపు సాధించింది.