Health Tips: మీరు ఒక పనిని పూర్తి చేసి లేదా మధ్యలో ఆపేసి, వెంటనే మరొక పనిపై దృష్టి పెట్టాలని చూసినప్పుడు.. మీ మెదడు కొద్దిసేపటి వరకు పాత ఆలోచనా విధానంలోనే ఉండిపోవడం ఎప్పుడైనా గమనించారా? చాలా సార్లు మన పాత వ్యూహం లేదా పాత పద్ధతి ఇప్పుడు చేస్తున్న కొత్త పనికి పనికిరాదని మనకు తెలిసినప్పటికీ, మన మనస్సు పదే పదే ఆ పాత ఆలోచనల వైపునకే మళ్లుతుంటుంది. ఒకవేళ మీతో కూడా ఇలాగే జరుగుతుంటే, శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని, దాన్ని నియంత్రించే మెదడులోని ఒక ప్రత్యేక భాగాన్ని కనుగొన్నారు.
కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు ఇటీవల మెదడులోని ఒక ‘న్యూరల్ సర్క్యూట్’ను గుర్తించారు, ఇది ఈ మొత్తం ప్రక్రియను నియంత్రిస్తుంది. ఈ మైండ్ స్విచ్చింగ్ వెనుక ఉన్న సైన్స్ ఏంటో ఇప్పుడు సులభమైన భాషలో అర్థం చేసుకుందాం.
‘కాగ్నిటివ్ ఫ్లెక్సిబిలిటీ’ (Cognitive Flexibility) అంటే ఏమిటి?
న్యూరో సైంటిస్టుల (నరాల శాస్త్రవేత్తలు) అభిప్రాయం ప్రకారం, కొత్త పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మనల్ని మనం మార్చుకునే మరియు మన ఆలోచనా వ్యూహాన్ని వెంటనే మార్చుకోగల ఈ మానసిక సామర్థ్యాన్ని “బౌద్ధిక వశ్యత” లేదా “కాగ్నిటివ్ ఫ్లెక్సిబిలిటీ” అంటారు.
ఇది మన మెదడుకు సంబంధించిన అత్యున్నత మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన ఆలోచనాత్మక లక్షణం. ఈ వశ్యత లేదా ఫ్లెక్సిబిలిటీ కారణంగానే మన మెదడు పాత నియమాలను, ఆలోచనలను పక్కన పెట్టి, మారుతున్న పరిస్థితులకు లేదా పనులకు అనుగుణంగా కొత్తగా స్పందించగలుగుతుంది.
ఈ వశ్యత లోపిస్తే వచ్చే మానసిక సమస్యలు:
ఈ ‘బౌద్ధిక వశ్యత’ మన మానసిక ఆరోగ్యానికి ఎంత అవసరమో ఈ విషయాన్ని బట్టి అంచనా వేయవచ్చు. మెదడులో ఈ సాగే గుణం లేదా మారే గుణం తగ్గడం ప్రారంభమైనప్పుడు, మనిషి అనేక తీవ్రమైన మానసిక, నరాల సంబంధిత సమస్యలను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
-
ADHD (అటెన్షన్ డెఫిసిట్ హైపర్యాక్టివిటీ డిజార్డర్ – ఏకాగ్రత లోపించడం)
-
డిప్రెషన్ (తీవ్ర కుంగుబాటు)
-
స్కిజోఫ్రెనియా (భ్రమలకు గురికావడం)
-
అల్జీమర్స్ (మతిమరుపు వ్యాధి)
మెదడు యొక్క ‘స్విచ్’ను కనుగొన్న పరిశోధకులు:
కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు మన ప్రవర్తనా నియమాలను మరియు ఆలోచనలను ఒకదాని నుండి మరొక దానికి మార్చుకోవడానికి నేరుగా సహాయపడే ఒక ‘న్యూరల్ సర్క్యూట్’ను కనుగొన్నారు.
ఈ అధ్యయనం ద్వారా మెదడు యొక్క బ్రెయిన్ స్టెమ్ (Brain Stem) లో ‘లోకస్ కోరులియస్’ (Locus Coeruleus) అని పిలిచే ఒక అత్యంత చిన్న నిర్మాణం ఉంటుందని స్పష్టమైంది. ఈ ప్రత్యేక భాగమే మన మెదడు విభిన్న ప్రవర్తనా నియమాల మధ్య మారడానికి (స్విచ్ అవ్వడానికి) మరియు మన ఆలోచనలలో ఫ్లెక్సిబిలిటీని కాపాడుకోవడానికి ప్రధాన బాధ్యత వహిస్తుంది.
మన మెదడు ‘మేనేజర్’.. లోకస్ కోరులియస్!
ఈ కీలకమైన ఆవిష్కరణను వివరిస్తూ అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ హాంగ్డియన్ యాంగ్.. మన మెదడులో ‘లోకస్ కోరులియస్’ ఒక ముఖ్యమైన నియంత్రకం (రెగ్యులేటర్) లా పనిచేస్తుందని చెప్పారు.
సులభమైన మాటల్లో చెప్పాలంటే, ఇది మన మెదడుకు ఒక ‘మేనేజర్’ లాంటిది. ఇది మనం విభిన్న పనులు మరియు విభిన్న ప్రవర్తనా స్థితుల మధ్య ఎక్కడా స్ట్రక్ అవ్వకుండా, సులభంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది. దీనివల్ల మనం పాత ఆలోచనల నుండి బయటపడి, వెంటనే మన కొత్త పనిపై పూర్తి దృష్టి పెట్టగలుగుతాము.