Supreme Court: దీపావళి పండుగ వేళ దేశ రాజధాని ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ (Delhi-NCR) పరిధిలోని ప్రజలకు సుప్రీం కోర్టు భారీ ఊరటనిచ్చింది. వాయు కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడంతో పాటు ప్రజల సంప్రదాయాలు, మనోభావాలను సమన్వయం చేసే ఉద్దేశంతో.. కఠిన నిబంధనలకు లోబడి రెండు రోజుల పాటు సర్టిఫైడ్ ‘గ్రీన్ క్రాకర్స్’ (పర్యావరణ హిత టపాసులు) కాల్చుకునేందుకు అనుమతి మంజూరు చేసింది. జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్, జస్టిస్ ప్రసన్న బి. వరాలేలతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం ఈ మేరకు ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం.. నవంబర్ 7, 8 తేదీల్లో మాత్రమే గ్రీన్ క్రాకర్స్ కాల్చుకునే వెసులుబాటు ఉంటుంది. ఆ రోజుల్లోనూ నిర్దిష్ట సమయాల్లోనే టపాసులు కాల్చాల్సి ఉంటుంది. ఉదయం 6:00 గంటల నుంచి 7:00 గంటల వరకు, రాత్రి 8:00 గంటల నుంచి 10:00 గంటల వరకు మాత్రమే వీటికి అనుమతి ఇచ్చారు. ఆసుపత్రులు, నర్సింగ్ హోమ్‌లు, విద్యాసంస్థలు, వృద్ధాశ్రమాలు మరియు ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన నిశ్శబ్ద ప్రాంతాల (Silent Zones) నుంచి 300 మీటర్ల పరిధిని ‘నో-క్రాకర్ జోన్’గా ప్రకటించారు. ఈ ప్రాంతాల్లో ఎలాంటి టపాసులు కాల్చడం నిషిద్ధం.
కేవలం CSIR-NEERI ధ్రువీకరణ, PESO ఆమోదం పొందిన గ్రీన్ టపాసుల తయారీ, విక్రయాలకు మాత్రమే అనుమతి ఉంటుందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. వీటి తయారీ నవంబర్ 2 నుంచి 6 వరకు జరగనుండగా, ప్రభుత్వం కేటాయించిన ప్రత్యేక ప్రాంగణాల్లో మాత్రమే నవంబర్ 4 నుంచి 6 వరకు విక్రయాలు జరపాలి. ఇ-కామర్స్ లేదా ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో టపాసుల అమ్మకాలపై పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించారు. ప్రతి టపాసు ప్యాకెట్‌పై బ్యాచ్ నంబర్, క్యూఆర్ (QR) కోడ్ తప్పనిసరి. బేరియం రసాయనాలు కలిగిన టపాసులు, లడీలు (సరాలు), సంప్రదాయ టపాసుల తయారీ, విక్రయాలపై నిషేధం యథావిధిగా కొనసాగుతుంది. నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే వ్యాపారుల లైసెన్సులు రద్దు చేయడంతో పాటు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని న్యాయస్థానం హెచ్చరించింది.
నవంబర్ 9 నుంచి ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ పరిధిలో టపాసులపై గతంలో ఉన్న పూర్తి స్థాయి నిషేధం మళ్లీ అమల్లోకి వస్తుంది. నవంబర్ 2 నుంచి 30 వరకు గాలి నాణ్యత (AQI) స్థాయిలను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించి నివేదిక అందించాలని కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB), రాష్ట్ర బోర్డులను కోర్టు ఆదేశించింది. అలాగే పండుగ తర్వాత కాలుష్యం కారణంగా ఆసుపత్రుల్లో చేరిన రోగులు, మరణాల వివరాలను సేకరించి డిసెంబర్ 14 లోగా సమగ్ర అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని స్పష్టం చేస్తూ, తదుపరి విచారణను డిసెంబర్ 16కి వాయిదా వేసింది.