CURE Act 2026: తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాద్ మహానగర పాలనలో సరికొత్త చరిత్ర మొదలైంది. ఏడు దశాబ్దాల క్రితం తీసుకొచ్చిన పాత హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం (GHMC Act 1955) స్థానంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా రూపొందించిన నూతన ‘క్యూర్’ (CURE – Core Urban Region Economy Act 2026) చట్టం శుక్రవారం (అక్టోబర్ 2, 2026) నుంచి అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది.
“ఒకే నగరం.. ఒకే పరిపాలన.. ఒకే చట్టం” అనే ప్రధాన లక్ష్యంతో తీసుకొచ్చిన ఈ చట్టంతో నగర పాలనలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకోనున్నాయి. ఆస్తి పన్ను విధానం, భవన నిర్మాణ అనుమతులు, అక్రమ నిర్మాణాల కూల్చివేతలకు సంబంధించి హైడ్రా (HYDRAA) అధికారాల వరకు ఈ చట్టం ఎన్నో స్పష్టమైన మార్పులను తీసుకొచ్చింది.
ట్రై కార్పొరేషన్లు – ఒకే సమగ్ర పాలనా విధానం..
హైదరాబాద్ మహానగరం విస్తరించిన నేపథ్యంలో పరిపాలనను సులభతరం చేసేందుకు మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లను ఏర్పాటు చేసిన సంగతి తెలిసిందే..
-
గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (GHMC)
-
సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (CMC)
-
మల్కాజ్‌గిరి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (MMC)
ఇంతకుముందు వేర్వేరు మున్సిపాలిటీలు, పరిధిల్లో వేర్వేరు నిబంధనలు ఉండటం వల్ల ప్రజలు, వ్యాపారులు తీవ్ర గందరగోళానికి గురయ్యేవారు. అయితే ఈ కొత్త క్యూర్ చట్టంతో ఈ మూడు కార్పొరేషన్లకు (ట్రై కార్పొరేషన్స్) అధికారిక చట్టబద్ధత లభించింది. బిల్డింగ్ పర్మిషన్లు, ట్రేడ్ లైసెన్సులు, లేఅవుట్ నిబంధనలు అన్నీ ఇకపై ఈ మూడు ప్రాంతాల్లో ఒకే విధంగా అమలవుతాయి. సింగిల్ పోర్టల్ ద్వారా అన్ని రకాల మున్సిపల్ సేవలను ప్రజలు ఆన్‌లైన్‌లో సులభంగా పొందవచ్చు.
హైడ్రాకు పూర్తి స్థాయి పోలీస్ అధికారాలు – క్రిమినల్ కేసులు నమోదు!..
2024 జూలై 19న జీవో నెం. 99 ద్వారా ఏర్పాటు చేసిన విపత్తు స్పందన, ఆస్తుల పరిరక్షణ సంస్థ ‘హైడ్రా’కు క్యూర్ చట్టం ద్వారా పూర్తి చట్టబద్ధమైన హోదా లభించింది..
నేరుగా కేసులు పెట్టే అధికారం..
ఇప్పటివరకు హైడ్రాకు నేరుగా కేసులు పెట్టే అధికారాలు పరిమితంగా ఉండేవి. కానీ కొత్త చట్టం ప్రకారం హైడ్రా పరిధిలోకి ప్రత్యేక పోలీస్ స్టేషన్ అధికారాలు వచ్చాయి. ప్రభుత్వ భూములు, చెరువులు, కుంటలు, నాలాలను ఆక్రమించే వారిపై హైడ్రా ఇక నేరుగా క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయవచ్చు.
ఆక్రమణలపై మరింత కొరడా..
ప్రభుత్వ ఆస్తుల పరిరక్షణతో పాటు ఎఫ్‌టీఎల్ (FTL), బఫర్ జోన్లలో వెలిసే అక్రమ నిర్మాణాలను వేగంగా తొలగించడానికి అధికారులకు పూర్తి స్థాయి స్వతంత్ర అధికారాలు దక్కాయి.
ప్రాపర్టీ ట్యాక్స్ మార్పులు – క్యాపిటల్ వ్యాల్యూ ఆధారంగా పన్ను!..
నగర ప్రజలపై ప్రభావం చూపే ప్రధాన మార్పు ఆస్తి పన్ను (Property Tax)..
క్యాపిటల్ వ్యాల్యూ (CV) విధానం
ఇప్పటివరకు పాత జీహెచ్‌ఎంసీలో వార్షిక అద్దె విలువ (Annual Rental Value – ARV) ఆధారంగా పన్ను లెక్కించేవారు. ఇకపై దీనికి బదులుగా సబ్-రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయంలో ఉండే మార్కెట్ విలువ లేదా క్యాపిటల్ వ్యాల్యూ (Capital Value) ఆధారంగా ప్రాపర్టీ ట్యాక్స్ నిర్ణయిస్తారు.
ఎప్పటి నుంచి అమలవుతుంది?..
-
-
కొత్త ప్రాపర్టీలు: శుక్రవారం (అక్టోబర్ 2, 2026) నుంచి కొత్తగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకునే అన్ని ఆస్తులకు వెంటనే ఈ క్యాపిటల్ వ్యాల్యూ విధానం వర్తిస్తుంది.
- పాత ఆస్తులు: ప్రస్తుతం నగరంలో ఉన్న పాత ఆస్తులన్నింటికీ వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం నుంచి అంటే ఏప్రిల్ 2027 నుంచి కొత్త పన్ను విధానం అమల్లోకి వస్తుంది.
-
పన్ను ఎక్కడ పెరుగుతుంది?..
ఈ మార్పు వల్ల మార్కెట్ విలువ ఎక్కువగా ఉన్న జూబ్లీహిల్స్, బంజారాహిల్స్, మాదాపూర్, గచ్చిబౌలి, కొండాపూర్, శేరిలింగంపల్లి వంటి హై-డిమాండ్ ఏరియాల్లో ఆస్తి పన్ను గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. చట్టం ప్రకారం ప్రతి ఏడాది ప్రభుత్వం 10 శాతం వరకు పన్నును సమీక్షించి పెంచేలా వెసులుబాటు కల్పించారు.
సింగిల్ బిల్లింగ్ సిస్టమ్..
ప్రతి ఆస్తికి ‘ఇంటిగ్రేటెడ్ ఐడెంటిటీ కోడ్’ ఇస్తారు. ఆస్తి పన్ను, తాగునీటి బిల్లు, డ్రైనేజీ (సీవరేజ్), పారిశుధ్య చార్జీలు అన్నీ కలిపి ఒకే ఒక్క సింగిల్ బిల్ రూపంలో చెల్లించే విధానం అందుబాటులోకి వస్తోంది.
ఆక్యుపెన్సీ సర్టిఫికేట్ (OC) లేకుండా కనెక్షన్ ఇస్తే ఉద్యోగం ఊస్ట్!..
భవన నిర్మాణ నిబంధనల విషయంలో ప్రభుత్వం అత్యంత కఠినమైన మార్గదర్శకాలను నిర్దేశించింది.. ఇకపై ఏ భవనానికైనా జీహెచ్‌ఎంసీ, సీఎంసీ లేదా ఎంఎంసీ నుంచి అధికారికంగా ఆక్యుపెన్సీ సర్టిఫికేట్ (OC) వస్తేనే కరెంట్, వాటర్ కనెక్షన్లు ఇవ్వాలి.
ఒకవేళ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా, ఓసీ లేని అక్రమ నిర్మాణాలకు నీరు, విద్యుత్ కనెక్షన్లు ఇచ్చినట్లు రుజువైతే.. సంబంధిత అధికారులను నేరుగా ఉద్యోగం నుంచి తొలగించడం (Dismissal) లేదా తీవ్రమైన క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకోవడం జరుగుతుంది.
చెత్త నిర్వహణ – రాంకీ సంస్థతో ఒప్పందాలు
సాలిడ్ వేస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్, జవహర్‌నగర్ డంపింగ్ యార్డ్ నిర్వహణ, నగరంలో ఇంటింటి చెత్త సేకరణకు సంబంధించి జీహెచ్‌‌ఎంసీతో రాంకీ సంస్థ చేసుకున్న ఒప్పందం యథావిధిగా కొనసాగుతుంది. కొత్తగా ఏర్పడిన సైబరాబాద్ (CMC), మల్కాజ్‌గిరి (MMC) కార్పొరేషన్లలో స్వచ్ఛత నిర్వహణకు సంబంధించి రాంకీ లేదా ఇతర సంస్థలతో త్వరలోనే నూతన ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోనున్నారు.
ఈ కొత్త క్యూర్ చట్టం మార్గదర్శకాలు క్షేత్రస్థాయిలో పూర్తిగా పట్టాలెక్కడానికి సుమారు 6 నెలల సమయం పడుతుందని, వచ్చే ఏడాది ఏప్రిల్ నాటికి హైదరాబాద్ నగరం అంతటా పూర్తిస్థాయి డిజిటల్, ఏకీకృత పాలన అందుబాటులోకి వస్తుందని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.