Supreme Court: రూ.2,000 దాటిన నిర్దిష్ట యూపీఐ (UPI) మర్చంట్ లావాదేవీలపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) విధించాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై స్టే ఇచ్చేందుకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది. కొత్త ఎండీఆర్ విధానాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్పై సోమవారం విచారణ చేపట్టిన అత్యున్నత న్యాయస్థానం.. స్టే విధించేందుకు నిరాకరిస్తూనే, చార్జీల విధానం మరియు దాని ప్రాతిపదికపై పూర్తి వివరాలతో అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని కేంద్రాన్ని ఆదేశిస్తూ నోటీసులు జారీ చేసింది. సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని జస్టిస్ జాయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు వెలువరించింది.
కొత్త ఎండీఆర్ (MDR) నిబంధనలు ఏమిటి?
-
రూ.2,000 దాటితే 0.4 శాతం చార్జ్:రూ.2,000కు మించిన నిర్దిష్ట ‘పర్సన్ టు మర్చంట్’ (P2M) యూపీఐ లావాదేవీలపై ఏకరూపంగా 0.4% ఎండీఆర్ విధిస్తారు. రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీలకు గరిష్ఠ చార్జీని రూ.300గా పరిమితం చేశారు.
-
కస్టమర్లకు ఉచితమే – వ్యాపారులపైనే భారం:ఈ ఎండీఆర్ అనేది డిజిటల్ చెల్లింపుల మౌలిక వసతులను అందించే బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు మరియు థర్డ్ పార్టీ యాప్లకు వ్యాపారులు (మర్చంట్లు) చెల్లించాల్సిన ఫీజు. వినియోగదారుల నుంచి ఎలాంటి అదనపు లేదా హిడెన్ ఛార్జీలు, ప్లాట్ఫామ్ ఫీజులు వసూలు చేయకూడదని ఆర్థిక శాఖ స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
-
పీ2పీ (వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి) ఉచితం:సాధారణంగా వ్యక్తుల మధ్య జరిగే పర్సన్ టు పర్సన్ (P2P) లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉండవు. అలాగే రూ.2,000 లోపు సాధారణ మర్చంట్ చెల్లింపులకూ మినహాయింపు ఉంటుంది.
-
ప్రత్యేక రంగాలు – నామమాత్రపు రేట్లు:రైల్వేలు, టెలికాం, ఇన్సూరెన్స్, ఇంధనం, వ్యవసాయ పరికరాలు వంటి కీలక రంగాల్లో రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలపై ఒక్కో ట్రాన్సాక్షన్కు గరిష్ఠంగా రూ.5 మాత్రమే ఎండీఆర్ ఉంటుంది. అలాగే మ్యూచువల్ ఫండ్లు, సెక్యూరిటీస్, స్టాక్ బ్రోకర్లకు సంబంధించిన చెల్లింపులపై 0.02% (గరిష్ఠంగా రూ.300) వసూలు చేస్తారు.
పిటిషనర్ లేవనెత్తిన ప్రధాన అభ్యంతరాలు:
-
పారదర్శకత, ప్రజా సంప్రదింపుల లోపం:చట్టపరమైన రక్షణలు, బహిరంగ సంప్రదింపులు లేకుండానే కేంద్రం ఏకపక్షంగా సెప్టెంబర్ 14న నోటిఫికేషన్ ఇచ్చిందని, పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ చట్టం-2007లోని సెక్షన్ 10ఏ సవరణ చట్టబద్ధతను పునఃపరిశీలించాలని వాదించారు.
-
చిన్న వ్యాపారులపై ప్రభావం:ఈ నిబంధనల వల్ల చిన్న, సూక్ష్మ వ్యాపారులు తీవ్రంగా నష్టపోయే ప్రమాదం ఉందని, యూపీఐ లావాదేవీలపై చార్జీలు విధిస్తూ రూపే డెబిట్ కార్డులకు రక్షణ కల్పించడం వివక్షాపూరితమని పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు. ఈ నిబంధనలను రద్దు చేయాలని లేదా ప్రభావంపై సమగ్ర అధ్యయనం పూర్తయ్యే వరకు అమలును నిలిపివేయాలని కోరారు.
కోర్టు నిర్ణయం – తదుపరి పరిణామాలు..
అక్టోబర్ 15 నుంచి అమల్లోకి రావాల్సిన ఈ విధానంపై ప్రస్తుత దశలో స్టే విధించలేమని తేల్చిచెప్పిన ధర్మాసనం.. కేంద్రం తన అఫిడవిట్ను సమర్పించాలని స్పష్టం చేసింది. తదుపరి విచారణలో కేంద్ర ప్రభుత్వ వివరణ ఆధారంగా చట్టపరమైన ప్రాతిపదికపై పూర్తి స్పష్టత రానుంది.