Trump: హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల మధ్య అమెరికా కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. జలసంధిలో ఇరుక్కుపోయిన వాణిజ్య నౌకలను సురక్షితంగా తరలించేందుకు చేపట్టిన సైనిక ఆపరేషన్ను తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. పాకిస్తాన్ తదితర దేశాల అభ్యర్థన మేరకు, అలాగే ఇరాన్తో తుది ఒప్పందం కుదిరే దిశగా సానుకూల పురోగతి లభించిన నేపథ్యంలో ట్రంప్ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
గల్ఫ్ ప్రాంతంలో భౌగోళిక రాజకీయాలు శరవేగంగా మారుతున్నాయి. మంగళవారం తన సొంత సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ ‘ట్రూత్ సోషల్’ ద్వారా డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ తాత్కాలిక విరామం గురించి వెల్లడించారు. ఇరాన్పై అమెరికా విధించిన వాణిజ్య, ఆర్థిక దిగ్బంధం (Blockade) మాత్రం యథాతథంగా కొనసాగుతుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందో లేదో చూడటానికి వీలుగా ఓడల రాకపోకల కోసం చేపట్టిన ‘ప్రాజెక్ట్ ఫ్రీడమ్’కు కొద్దిరోజుల పాటు బ్రేక్ ఇస్తున్నట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. ఈ పరిణామంపై ఇరాన్ ఇంకా అధికారికంగా ఎలాంటి ప్రకటనా చేయలేదు.
హార్ముజ్ జలసంధిలో ఘర్షణ వాతావరణం
హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద అమెరికా ఇంకా ఇరాన్ మధ్య తీవ్ర ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొన్న సంగతి తెలిసిందే. ఇటీవల ఇరాన్కు చెందిన పలు సాయుధ బోట్లు, డ్రోన్లు, క్షిపణులను అమెరికా సైన్యం ధ్వంసం చేసింది. ఇటు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) కూడా వరుసగా రెండో రోజు ఇరాన్ దాడులను తమ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ ద్వారా సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టింది. మరోవైపు, ఇరాన్ ఒక కొత్త మ్యాప్ను విడుదల చేసి, తమ నియంత్రణ ప్రాంతాన్ని విస్తరిస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. తమ కారిడార్ నిబంధనలు పాటించని నౌకలపై కఠిన చర్యలు తప్పవని ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ హెచ్చరించారు.
వెనక్కి తగ్గేది లేదు.. అమెరికా మంత్రులు
ఈ పరిణామాలపై అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో ఘాటుగా స్పందించారు. ఇరాన్పై చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ’ ముగిసిందని, తమపై ఇరాన్ ముందుగా దాడి చేస్తేనే తాము ప్రతిదాడి చేస్తామని స్పష్టం చేశారు. “హార్ముజ్ జలసంధి ఇరాన్ సొత్తు కాదు. అక్కడ ప్రయాణించే నౌకల నుండి వారు సుంకం (Toll) వసూలు చేయడాన్ని అమెరికా ఇంకా ప్రపంచం ఎప్పటికీ అంగీకరించబోదు. ఇరాన్ తీరు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తప్పుడు సంప్రదాయాలకు దారితీస్తుంది” అని ఆయన తేల్చిచెప్పారు.
ప్రపంచ వాణిజ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో దాదాపు 20 శాతం వాటా హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. ఫిబ్రవరి 28న ఇరు దేశాల మధ్య యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇరాన్ ఈ జలమార్గాన్ని మూసివేసింది. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు, ఎరువుల ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోయాయి. ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం, ఆహార సంక్షోభం తలెత్తే ప్రమాదం ఏర్పడింది. దీనిపై ట్రంప్ స్పందిస్తూ.. అమెరికా కఠిన ఆంక్షల వల్లే ఇరాన్ చర్చలకు దిగివస్తోందని, వారి సైనిక బలం పూర్తిగా క్షీణించి చిన్న తుపాకులతో పోరాడే స్థాయికి పడిపోయిందని ఎద్దేవా చేశారు. అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ సైతం.. ప్రస్తుతానికి కాల్పుల విరమణ కొనసాగుతోందని, అంతర్జాతీయ జలాల్లో అమాయక దేశాల వాణిజ్యాన్ని అడ్డుకుంటే మాత్రం చూస్తూ ఊరుకోబోమని హెచ్చరించారు.