Supreme Court: న్యాయమూర్తుల నియామక ప్రక్రియ మరియు కొలీజియం వ్యవస్థ అధికారాలపై భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court) మరోసారి అత్యంత కీలకమైన స్పష్టతనిచ్చింది. హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంలు తీసుకునే నిర్ణయాల్లో న్యాయపరంగా (Judicial Review) తాము జోక్యం చేసుకోలేమని సుప్రీంకోర్టు తేల్చిచెప్పింది. కేవలం ఒక అధికారికి ‘సీనియారిటీ’ ఉన్నంత మాత్రాన హైకోర్టు జడ్జిగా పదోన్నతి (Promotion) పొందడం అనేది ఒక హక్కుగా మారిపోదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. తనకంటే జూనియర్లకు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులుగా పదోన్నతి కల్పించడాన్ని సవాలు చేస్తూ హిమాచల్ ప్రదేశ్కు చెందిన ఓ జిల్లా ప్రిన్సిపల్ జడ్జి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను విచారించిన కోర్టు, దానిని తోసిపుచ్చింది.
1. అసలు వివాదం ఏంటి?
హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు కొలీజియం సిఫారసుల మేరకు సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం జూన్ 2వ తేదీన ముగ్గురు సీనియర్ న్యాయాధికారులు.. చిరాగ్భాను సింగ్, భూపేశ్ శర్మ, యోగేశ్ జస్వాల్లను హిమాచల్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తులుగా ఎంపిక చేసింది.
-
పిటిషనర్ అభ్యంతరం: అయితే, ప్రస్తుతం ధర్మశాల ఫ్యామిలీ కోర్టులో ప్రిన్సిపల్ జడ్జిగా పనిచేస్తున్న అరవింద్ మల్హోత్రా ఈ నియామకాలపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఎంపికైన ఆ ముగ్గురు అధికారులు తన కంటే జూనియర్లని ఆయన పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు.
-
వాదన: గతంలో సుప్రీంకోర్టు, అరవింద్ మల్హోత్రా పదోన్నతి అంశాన్ని పునఃసమీక్షించాలని హిమాచల్ హైకోర్టు కొలీజియంను కోరిందని, కానీ ఆ రివ్యూ జరగకుండానే ఆయన హక్కులను కాలరాస్తూ జూనియర్లను సిఫార్సు చేశారని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది ధర్మాసనం దృష్టికి తెచ్చారు.
2. ధర్మాసనం ఏమన్నదంటే? – పిటిషన్ కొట్టివేత:
జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ జాయ్మాల్యా బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ వాదనలను పూర్తిగా తోసిపుచ్చింది.
-
నిర్ణయాల్లో జోక్యం చేసుకోలేం: సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం ఇప్పటికే అన్ని కోణాలను పరిశీలించి, హైకోర్టు సిఫారసులను ఆమోదించినందున, దాన్ని ఇప్పుడు తాము న్యాయసమీక్షకు గురిచేయలేమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ నియామక ప్రక్రియలో ఎలాంటి విధానపరమైన లోపాలు (Procedural Lapses) తమకు కనిపించలేదన్నారు.
-
ఎంపికలో గోప్యత అవసరం: న్యాయమూర్తుల ఎంపిక ప్రక్రియలో కొంత గోప్యత ఉంటుందని గుర్తు చేసిన ధర్మాసనం.. కొలీజియం నిర్ణయాలపై విచారణ జరిపి కొత్త వివాదాలకు తాము తెరతీయదలచుకోలేదని వ్యాఖ్యానించింది.
కోర్టు కీలక సూచన: పిటిషనర్ అరవింద్ మల్హోత్రాకు ఇంకా పదేళ్ల సుదీర్ఘ సర్వీసు మిగిలి ఉందని, కాబట్టి ఓపిక పట్టాలని, భవిష్యత్తులో ఆయనకు అవకాశం రావొచ్చని ధర్మాసనం హితవు పలికింది. న్యాయపరంగా కాకుండా, హైకోర్టులోని సంబంధిత అధికారులకు పరిపాలనా పరంగా (Administrative Representation) వినతిపత్రం సమర్పించుకోవచ్చని సూచించింది. కోర్టు సూచన మేరకు పిటిషనర్ తన కేసును వెనక్కి తీసుకోవడంతో సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్ను కొట్టివేసింది.