Musi River: తెలంగాణ గుండెకాయ లాంటి హైదరాబాద్ నగరం మధ్యలో ప్రవహించే మూసీ నది భవిష్యత్తుపై ఇప్పుడు సర్వత్రా చర్చ జరుగుతోంది. రాష్ట్రంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మూసీ ప్రక్షాళన దిశగా అడుగులు వేస్తున్న తరుణంలో, అసలు ఒక మురికి కాలువలా మారిన నదిని సుందరంగా మార్చడం సాధ్యమేనా అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. దీనికి సమాధానంగా మన కళ్లముందు కనిపిస్తున్న సజీవ సాక్ష్యం గుజరాత్లోని సబర్మతి నది. ఒకప్పుడు కాలుష్యానికి నిలయంగా, చూడాలంటేనే అసహ్యం కలిగేలా ఉన్న సబర్మతి, నేడు దేశానికే గర్వకారణమైన ‘రివర్ఫ్రంట్’గా ఎలా రూపాంతరం చెందిందో ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాలి.
అహ్మదాబాద్ చరిత్రలో సబర్మతి నదికి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. రాజుల కాలంలో మణి మకుఠంలా వెలిగిన ఈ నది, గాంధీజీ ఆశ్రమానికి సాక్షిగా నిలిచింది. కానీ కాలక్రమేణా నగరం పెరిగే కొద్దీ నది తన ప్రాభవాన్ని కోల్పోయింది. ఒడ్డున వెలిసిన అనధికారిక గుడిసెలు, అడ్డూ అదుపు లేని మురుగునీరు, పారిశ్రామిక రసాయనాలు వెరసి.. ఒకప్పుడు దోసిళ్లతో నీళ్లు తాగి దాహం తీర్చుకున్న నది, అటువైపు వెళ్లాలంటేనే ముక్కు మూసుకోవాల్సిన దుస్థితికి చేరుకుంది. స్థానికులు కూడా ఈ నది ఇక ఎప్పటికీ బాగుపడదని నిరాశలో ఉండేవారు. కానీ పటిష్టమైన సంకల్పం ఉంటే అసాధ్యం సుసాధ్యం అవుతుందని సబర్మతి నిరూపించింది.
ఇది కూడా చదవండి: Revanth Reddy: మూసీ ప్రక్షాళనపై వెనకడుగు లేదు.. మార్చి నుంచే పనులు
ఈ మహాత్కార్యం కేవలం రాత్రికి రాత్రి జరిగింది కాదు. దీని వెనుక రెండు దశాబ్దాల కఠోర శ్రమ దాగి ఉంది. మొదటి దశలో నది గర్భాన్ని లోతుగా తవ్వే డ్రెడ్జింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా దశాబ్దాల మురికిని తొలగించారు. ఆధునిక సీవరేజ్ సిస్టమ్స్ ద్వారా మురుగునీరు నేరుగా నదిలోకి చేరకుండా అడ్డుకట్ట వేశారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం అందించిన సుమారు రూ. 444 కోట్ల నిధులతో నది ఒడ్డున రీసైక్లింగ్ యూనిట్లు ఏర్పాటు చేసి, నది నీరు మళ్లీ స్వచ్ఛంగా మారేలా చేశారు. ఇదంతా ఒక ఎత్తైతే, నది ఒడ్డున ఉన్న పేద ప్రజల పునరావాసం మరో పెద్ద సవాలుగా నిలిచింది. వారిని బలవంతంగా పంపేయకుండా, ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన వంటి పథకాల ద్వారా పక్కా ఇళ్లను నిర్మించి ఇచ్చి, వారికి మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలను ప్రభుత్వం కల్పించింది.
నేడు సబర్మతి తీరానికి వెళ్తే అది ఒక విదేశీ పర్యాటక ప్రాంతాన్ని తలపిస్తుంది. పచ్చని ఉద్యానవనాలు, విశాలమైన జాగింగ్ ట్రాక్లు, క్రీడా ప్రాంగణాలతో ఈ ప్రాంతం పర్యాటక హబ్గా మారింది. ఒక నగరం తన గతాన్ని గౌరవిస్తూనే భవిష్యత్తును ఎలా నిర్మించుకోవాలో చెప్పడానికి ఇదొక ఉత్తమ ఉదాహరణ. యమున, గంగ లేదా మన హైదరాబాద్ మూసీ.. ఏ నదికైనా సరే ప్రక్షాళన అనేది ఒక సుదీర్ఘ ప్రయాణం. ప్రభుత్వాలు మారినా, రాజకీయాలు పక్కన పెట్టి ఒక దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికతో ముందుకు వెళ్తేనే మన మూసీ కూడా మళ్లీ పూర్వవైభవాన్ని సంతరించుకుంటుంది.
మూసీ ప్రక్షాళన అనేది కేవలం అందం కోసం చేసే పని కాదు, అది మన సంస్కృతిని, రాబోయే తరాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకునే బాధ్యత. సబర్మతి కథ మనకు ఇచ్చే ధైర్యం ఒక్కటే.. సంకల్పం బలంగా ఉంటే ఏ కలుషిత ప్రవాహమైనా కమనీయ స్వప్నంగా మారుతుంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో సబర్మతి స్ఫూర్తితో అడుగులు వేస్తే, భవిష్యత్తులో మూసీ ఒడ్డున కూడా పచ్చని ప్రకృతిని మనం చూడవచ్చు.