Train Ticket Booking Tips: దసరా, దీపావళి, ఛట్ వంటి పెద్ద పండుగలు వచ్చాయంటే చాలు.. నగరాల్లో ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు చేసుకునే లక్షలాది మంది సొంత ఊళ్లకు పయనమవుతారు. దూర ప్రయాణాలకు సురక్షితమైన, సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణ సాధనం రైలే కావడంతో ఎక్కువమంది ట్రైన్ల వైపే మొగ్గు చూపుతారు. అయితే పండుగల సీజన్‌లో ట్రైన్ టికెట్ దొరకడం గగనమైపోతుంది. రెండు నెలల ముందు రిజర్వేషన్ ఓపెన్ అయినా నిమిషాల్లో వెయిటింగ్ లిస్ట్ వందల్లోకి వెళ్లిపోతుంది.
సాధారణ టికెట్ దొరకని వారు చివరి ప్రయత్నంగా ‘తత్కాల్’ (Tatkal) కోటాను నమ్ముకుంటారు. కానీ అక్కడ కూడా క్షణాల వ్యవధిలోనే టికెట్లు అయిపోతాయి. సరిగ్గా ప్లాన్ చేసుకుని, కొన్ని స్మార్ట్ ట్రిక్స్ ఉపయోగిస్తే తత్కాల్‌లో వేగంగా కన్ఫర్మ్ టికెట్ సాధించవచ్చు. ఒకవేళ తత్కాల్‌లోనూ టికెట్ దొరక్కపోతే చార్ట్ తయారైన తర్వాత కూడా సీటు దక్కించుకునే వెసులుబాటు రైల్వే కల్పిస్తోంది. ఆ పూర్తి వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం.
తత్కాల్ టికెట్ వేగంగా బుక్ చేసుకోవడానికి 5 స్మార్ట్ ట్రిక్స్..
1. మాస్టర్ లిస్ట్ (Master List) ముందుగానే సిద్ధం చేసుకోండి
బుకింగ్ సమయంలో ప్రయాణికుల పేర్లు, వయస్సు టైప్ చేస్తూ సమయం వృథా చేస్తే టికెట్లు మిస్ అవుతాయి.
-
IRCTC Rail Connect, IRCTC వెబ్‌సైట్ లేదా కన్‌ఫార్మ్ టికెట్ వంటి అధికారిక యాప్‌లలో లాగిన్ అవ్వండి.
-
My Account సెక్షన్‌లోకి వెళ్లి ‘Master List’ ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
-
మీతో పాటు ప్రయాణించే అందరి పేర్లు, వయస్సు, బెర్త్ ప్రిఫరెన్స్ (Lower, Upper etc.) వివరాలను ముందే సేవ్ చేసి పెట్టుకోండి.
-
బుకింగ్ సమయంలో ప్రయాణికుల వివరాల పేజీకి రాగానే, కేవలం ఒక్క క్లిక్‌తో సేవ్ చేసిన పేర్లను సెలెక్ట్ చేసుకుంటే వివరాలన్నీ ఆటోమేటిక్‌గా నిండిపోతాయి.
2. సరైన సమయానికి లాగిన్ అవ్వడం
తత్కాల్ బుకింగ్ సమయాలు తెలుసుకోవడం చాలా కీలకం..
-
ఏసీ క్లాస్ (1A, 2A, 3A, 3E, CC): ప్రయాణ తేదీకి ఒక రోజు ముందు ఉదయం 10:00 గంటలకు ప్రారంభమవుతుంది.
-
స్లీపర్ క్లాస్ (SL): అదే రోజు ఉదయం 11:00 గంటలకు ఓపెన్ అవుతుంది.
-
ముఖ్య గమనిక: బుకింగ్ ప్రారంభ సమయానికి కేవలం 2 నిమిషాల ముందు (ఉదాహరణకు 9:58 లేదా 10:58 కి) మాత్రమే లాగిన్ అవ్వాలి. అంతకంటే ముందు లాగిన్ అయితే సెషన్ టైమౌట్ అయి సరిగ్గా బుకింగ్ సమయానికి యాప్ ఆటోమేటిక్‌గా లాగౌట్ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
3. ఐఆర్‌సీటీసీ ఈ-వాలెట్ (IRCTC eWallet) వాడండి
తత్కాల్ బుకింగ్‌లో పేమెంట్ గేట్‌వే వద్దే చాలామంది సమయం కోల్పోతారు. డెబిట్ కార్డు, నెట్ బ్యాంకింగ్ ఓటీపీల కోసం వేచి చూసేలోపు టికెట్లు ఖాళీ అయిపోతాయి.
-
ఐఆర్‌సీటీసీ యాప్‌లోని eWalletలో యూపీఐ లేదా నెట్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా తగినంత నగదును ముందే డిపాజిట్ చేసి ఉంచుకోండి.
-
పేమెంట్ సమయంలో eWallet ఎంచుకుంటే కేవలం సింగిల్ ట్రాన్సాక్షన్ పాస్‌వర్డ్‌తో సెకన్లలో పేమెంట్ పూర్తయి టికెట్ బుక్ అవుతుంది.
4. ఆటో అప్‌గ్రేడేషన్ (Auto Upgradation) టిక్ చేయండి
బుకింగ్ పేజీలో చివర్లో ఉండే ‘Consider for Auto Upgradation’ ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోవడం ఎంతో ఉపయోగకరం. దీనివల్ల ఎలాంటి అదనపు రుసుము లేకుండానే.. స్లీపర్‌లో బుక్ చేసుకున్న వారికి ఏసీ కోచ్‌లలో సీట్లు ఖాళీగా ఉంటే ఉచితంగా ఉన్నత తరగతి బెర్త్ కేటాయించే అవకాశం ఉంటుంది.
5. బుకింగ్ కండిషన్ ఎంచుకోండి
తత్కాల్‌లో కన్ఫర్మ్ కాకపోతే వెయిటింగ్ లిస్ట్ టికెట్‌పై ప్రయాణించడానికి అనుమతి ఉండదు. కాబట్టి ‘Book only if confirm berths are allotted’ ఆప్షన్‌ను ఎంచుకుంటే, కన్ఫర్మ్ సీటు దొరికితేనే డబ్బులు కట్ అవుతాయి; లేదంటే వెయిటింగ్ లిస్ట్‌లో పడకుండా డబ్బు సురక్షితంగా వెనక్కి వస్తుంది.
రిజర్వేషన్ చార్ట్ వచ్చిన తర్వాత కూడా సీటు ఎలా పొందాలి?
చాలామంది ప్రయాణికులకు తెలియని విషయం ఏమిటంటే.. రైలు బయలుదేరడానికి 4 గంటల ముందు ఫస్ట్ చార్ట్ ప్రిపేర్ అయిన తర్వాత కూడా చాలా రైళ్లలో ఖాళీ సీట్లు మిగిలి ఉంటాయి. వాటిని తెలుసుకునేందుకు ఇండియన్ రైల్వేస్ తెచ్చిన అద్భుతమైన సదుపాయమే ‘చార్ట్ వేకెన్సీ’ (Charts / Vacancy) ఫీచర్.
ఖాళీ సీట్ల వివరాలను ఎలా చెక్ చేయాలి?
-
ముందుగా IRCTC అధికారిక వెబ్‌సైట్ (irctc.co.in) లేదా మొబైల్ యాప్‌ను ఓపెన్ చేయండి.
-
హోమ్‌పేజీలో కనిపించే ‘Charts / Vacancy’ అనే ఆప్షన్‌పై క్లిక్ చేయండి.
-
ప్రయాణ వివరాలు ఎంటర్ చేయండి: రైలు నంబర్/పేరు, ప్రయాణ తేదీ, ఎక్కే బోర్డింగ్ స్టేషన్ వివరాలు ఇవ్వండి.
-
‘Get Train Chart’ పై క్లిక్ చేయగానే ఆ రైలుకు సంబంధించిన లేటెస్ట్ రిజర్వేషన్ చార్ట్ ఓపెన్ అవుతుంది.
-
అందులో ఏ కోచ్‌లో (స్లీపర్, థర్డ్ ఏసీ, సెకండ్ ఏసీ), ఏ బెర్త్ నంబర్ ఏ స్టేషన్ నుంచి ఏ స్టేషన్ వరకు ఖాళీగా ఉందో రంగుల వారీగా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఖాళీ సీట్లు కనిపిస్తే ఏం చేయాలి?
-
కరెంట్ బుకింగ్ (Current Booking): చార్ట్ ప్రిపేర్ అయిన తర్వాత ఖాళీగా ఉన్న సీట్లను ఐఆర్‌సీటీసీ యాప్ ద్వారా లేదా స్టేషన్లలోని రిజర్వేషన్ కౌంటర్ల వద్ద “కరెంట్ బుకింగ్” ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లోనే నేరుగా బుక్ చేసుకోవచ్చు (రైలు బయలుదేరడానికి 30 నిమిషాల ముందు వరకు ఈ వెసులుబాటు ఉంటుంది).
-
టీటీఈ (TTE) వద్ద కేటాయింపు: ఆన్‌లైన్‌లో బుక్ చేసుకోలేకపోతే, జనరల్ టికెట్‌తో ప్లాట్‌ఫామ్‌పై ఉన్న లేదా రైలు ఎక్కిన తర్వాత టీటీఈని సంప్రదించి, చార్ట్ వేకెన్సీలో చూసిన ఖాళీ సీటును నిబంధనల ప్రకారం ఫైన్/అదనపు రుసుము చెల్లించి అధికారికంగా పొందవచ్చు.
-
గమనిక: చార్ట్ వేకెన్సీలో ఖాళీ సీటు కనిపించినంత మాత్రాన నేరుగా వెళ్లి అందులో కూర్చోకూడదు. తదుపరి స్టేషన్లలో ఆ సీటు ఎవరికైనా అలాట్ అయిందా లేదా అనేది టీటీఈ వద్ద నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే కూర్చోవాలి.
ఈ విధమైన ముందస్తు ప్రణాళిక, రైల్వే టెక్నాలజీ ఫీచర్లను ఉపయోగించుకుంటే పండుగల వేళ ఎలాంటి టెన్షన్ లేకుండా ప్రయాణాన్ని సాఫీగా పూర్తి చేసుకోవచ్చు.