Power Naps: ‘పవర్ న్యాప్’ ఎంత ముఖ్యమో తెలుసా..? సైన్స్ ఏం చెబుతోందంటే!

మధ్యాహ్నం పూట కాసేపు నిద్రపోవడాన్ని బద్ధకంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు. పనుల పేరుతో ఉదయాన్నే లేవడం, చకచకా వాటిని చక్కబెట్టుకుంటూ హడావుడిగా గడపడం వల్ల మెదడు, శరీరం తీవ్రంగా అలసిపోతాయి. అందుకే అవి కొంచెం విశ్రాంతిని కోరుకుంటాయి. ఆ సమయంలో నిద్రను ఆపుకుంటూ చేసే పని వల్ల సమయం వృథా అవ్వడమే తప్ప నాణ్యత ఉండదు.

దీనికి బదులుగా కాసేపు డెస్క్‌ మీదో, కుర్చీలో వెనక్కో తల వాల్చండి. డెస్క్‌ దగ్గర వీలుకాకపోతే రెస్ట్‌రూమ్‌లో లేదా కాసేపు ప్రశాంతంగా ఉండే చోట కళ్లు మూసుకోండి. కొన్ని నిమిషాల ఈ చిన్న విరామం మానసిక అలసటనంతా దూరం చేసి ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది.

పవర్ న్యాప్ (Power Nap) పై సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?

మధ్యాహ్నం పూట తీసే చిన్న కునుకును టెక్నికల్ భాషలో ‘పవర్ న్యాప్’ అంటారు. దీనిపై జరిగిన పలు అంతర్జాతీయ పరిశోధనలు ఆసక్తికర శాస్త్రీయ నిజాలను వెల్లడించాయి:

• మెదడు చురుకుదనం (Brain Performance): నాసా (NASA) శాస్త్రవేత్తలు వ్యోమగాములు, పైలట్లపై చేసిన ఒక పరిశోధనలో.. కేవలం 26 నిమిషాల పవర్ న్యాప్ వల్ల వారి పనితీరు (Performance) 34 శాతం, చురుకుదనం (Alertness) 54 శాతం పెరిగినట్లు తేలింది.

• జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుదల (Memory Boosting): మధ్యాహ్నం పూట 15 నుండి 20 నిమిషాల నిద్ర మెదడులోని ‘హిప్పోక్యాంపస్’ (తాత్కాలిక సమాచారాన్ని నిల్వ చేసే ప్రాంతం) ను క్లియర్ చేస్తుంది. దీనివల్ల జ్ఞాపకశక్తి పెరగడమే కాకుండా కొత్త విషయాలను నేర్చుకునే సామర్థ్యం మెరుగవుతుందని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయ అధ్యయనాలు స్పష్టం చేశాయి.

• ఒత్తిడి నివారణ (Stress Relief): తక్కువ నిద్ర వల్ల శరీరంలో ‘కార్టిసోల్’ (ఒత్తిడిని పెంచే హార్మోన్) పెరుగుతుంది. శాస్త్రీయ ఆధారాల ప్రకారం, చిన్న కునుకు తీయడం వల్ల ఈ ఒత్తిడి హార్మోన్ తగ్గి, ‘డోపమైన్’ వంటి హ్యాపీ హార్మోన్లు విడుదలై మూడ్ ప్రశాంతంగా మారుతుంది.

• గుండె ఆరోగ్యానికి మేలు: వారానికి కనీసం రెండు మూడు సార్లు మధ్యాహ్నం పూట చిన్న కునుకు తీసేవారిలో గుండె జబ్బులు వచ్చే ప్రమాదం 37 శాతం తగ్గుతుందని హార్వర్డ్ స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్ పరిశోధనలో వెల్లడైంది.

సమయం చాలా ముఖ్యం: ఎంతసేపు పడుకోవాలి?

పవర్ న్యాప్ అనగానే గంటల తరబడి పడుకోకూడదు. అలా పడుకుంటే అది రాత్రిపూట నిద్రకు చేటు చేస్తుంది.

• 15 నుండి 20 నిమిషాలు: ఇది అత్యంత ఆదర్శవంతమైన సమయం. ఈ సమయం వల్ల శరీరం ‘లైట్ స్లీప్’ (తేలికపాటి నిద్ర) లోకి మాత్రమే వెళ్తుంది. నిద్ర లేవగానే అలసట తగ్గి అద్భుతమైన సృజనాత్మకత (Creativity), శక్తి లభిస్తాయి.

• 30 నిమిషాల కంటే ఎక్కువైతే?: అరగంట కంటే ఎక్కువ సమయం పడుకుంటే శరీరం ‘డీప్ స్లీప్’ (గాఢ నిద్ర) లోకి వెళ్తుంది. దీనివల్ల నిద్ర లేచిన తర్వాత కూడా తల భారంగా ఉండటం, మరింత బద్ధకంగా అనిపించడం (దీనిని సైన్స్ భాషలో Sleep Inertia అంటారు) జరుగుతుంది.

కాబట్టి, ఇకపై మధ్యాహ్నం కునుకు వస్తే గిల్టీగా (తప్పు చేస్తున్నట్లు) భావించకుండా కాసేపు ప్రశాంతంగా తలవాల్చండి. మరింత వేగంగా, ఉత్సాహంగా మీ పనులను పూర్తి చేసుకోండి!