Nobel prize 2026: ఆర్థిక శాస్త్ర విభాగంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన నోబెల్ పురస్కారాన్ని (స్వెరిజెస్ రిక్స్‌బ్యాంక్ ప్రైజ్) రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ స్టాక్‌హోమ్‌లో సోమవారం ప్రకటించింది. 2026 సంవత్సరానికి గానూ అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ ఆర్థికవేత్తలు రాబర్ట్ ఈ. హాల్ (Robert E. Hall), మైఖేల్ వుడ్‌ఫోర్డ్ (Michael Woodford) ఉమ్మడిగా ఈ అవార్డుకు ఎంపికయ్యారు.
‘స్థూల ఆర్థిక స్థిరీకరణకు సూక్ష్మ ఆర్థిక పునాదులు’ (Microeconomic Foundations of Macroeconomic Stabilization) అనే అంశంపై వారు రూపొందించిన విప్లవాత్మక నమూనాలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తున్నట్లు అకాడమీ వెల్లడించింది. గత వారం వైద్య విభాగంతో మొదలైన 2026 నోబెల్ పురస్కారాల పరంపర.. నేటి అర్థశాస్త్ర అవార్డు ప్రకటనతో అధికారికంగా ముగిసింది.
ఆర్థిక ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొనే సరికొత్త నమూనాలు..
ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఊహించని సంక్షోభాలు వచ్చినప్పుడు కేంద్ర బ్యాంకులు, ప్రభుత్వాలు ఎలా స్పందించాలో వీరి పరిశోధనలు దిశానిర్దేశం చేశాయి.
ఉత్థానపతనాల నియంత్రణ
ఆర్థిక వ్యవస్థలో వచ్చే అకస్మాత్తు హెచ్చుతగ్గులను (Peaks and Troughs) నివారించి, స్థిరత్వాన్ని కాపాడేందుకు అవసరమైన బలమైన సిద్ధాంత పునాదులను ఈ విజేతలు అందించారు అని ఎకనామిక్ సైన్సెస్ ప్రైజ్ కమిటీ చైర్మన్ జాన్ హాస్లర్ పేర్కొన్నారు.
షాక్‌ల నుంచి రక్షణ..
ఇంధన సంక్షోభాలు ఏర్పడినప్పుడు లేదా వినియోగదారుల ఖర్చు అలవాట్లు ఉన్నట్టుండి మారినప్పుడు.. తలెత్తే ఆర్థిక కుదుపులను కేంద్ర బ్యాంకులు సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు వీరు అభివృద్ధి చేసిన మోడల్స్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా తోడ్పడుతున్నాయి.
విజేతల నేపథ్యం..
రాబర్ట్ ఈ. హాల్ (Robert E. Hall)
కాలిఫోర్నియాకు చెందిన ఈయన 1967లో మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (MIT) నుంచి పీహెచ్‌డీ పట్టా పొందారు. ప్రస్తుతం స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నారు.
మైఖేల్ వుడ్‌ఫోర్డ్ (Michael Woodford)
మసాచుసెట్స్‌కు చెందిన వుడ్‌ఫోర్డ్ సైతం 1983లో MIT నుంచే పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. ప్రస్తుతం ఆయన కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు. న్యూయార్క్ నుంచి ఫోన్ ద్వారా స్పందించిన వుడ్‌ఫోర్డ్.. “ఈ అవార్డు రావడం ఊహించని పెద్ద గౌరవం, ఎంతో ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది” అని ఆనందం వ్యక్తం చేశారు.
అవార్డు విశేషాలు & నగదు బహుమతి..
ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ స్మారక పురస్కారం..
సాంకేతికంగా ఈ అవార్డును ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జ్ఞాపకార్థం స్వీడన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (స్వెరిజెస్ రిక్స్‌బ్యాంక్) 1968లో స్థాపించింది. అయినప్పటికీ, ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వర్ధంతి రోజైన డిసెంబర్ 10న మిగిలిన నోబెల్ పురస్కారాలతో పాటే దీనిని కూడా అధికారికంగా ప్రదానం చేస్తారు.
నగదు పురస్కారం..
ఈ ఏడాది నోబెల్ పురస్కార గ్రహీతలకు 12 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రోనార్లు (సుమారు 1.2 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు) నగదు బహుమతిగా లభిస్తుంది. ఈ మొత్తాన్ని రాబర్ట్ ఈ. హాల్, మైఖేల్ వుడ్‌ఫోర్డ్‌లకు సమంగా పంచుతారు.