Depression Cases: గుజరాత్ రాష్ట్రంలో మెంటల్ హెల్త్ (మానసిక ఆరోగ్యం) సమస్యలతో బాధపడుతున్న వారి సంఖ్య మునుపెన్నడూ లేని విధంగా పెరిగిపోతోంది. ఒక్క ఏడాదిలోనే (2025–26లో) దాదాపు 15.43 లక్షల మంది ప్రభుత్వ మానసిక ఆరోగ్య ఆసుపత్రులను ఆశ్రయించడం దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపుతోంది. భారతదేశంలో మరే ఇతర రాష్ట్రంలోనూ ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో కేసులు నమోదు కాలేదు.
అక్టోబర్ 10న ‘ప్రపంచ మానసిక ఆరోగ్య దినోత్సవం’ సందర్భంగా గుజరాత్ ఆరోగ్య శాఖ విడుదల చేసిన డేటా చూస్తే.. మన దైనందిన జీవితంలో మానసిక ఆరోగ్యం ఎంత వేగంగా దెబ్బతింటోందో అర్థమవుతుంది.
ఆరేళ్లలో ఏ సమస్య ఎంత పెరిగింది? (2018-19 vs 2025-26 రిపోర్ట్)
గత ఆరు-ఏడేళ్ల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, దాదాపు అన్ని రకాల మానసిక రుగ్మతల్లో బాధితుల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది:
-
డిప్రెషన్ (తీవ్ర కుంగుబాటు): 2018-19లో 2.14 లక్షలు ఉన్న కేసులు, 2025-26 నాటికి 3,06,477కి చేరాయి.
-
యాంగ్జైటీ & మెంటల్ టెన్షన్ (ఆందోళన, ఒత్తిడి): 2.04 లక్షల నుంచి ఏకంగా 2,65,487కి పెరిగాయి.
-
స్కిజోఫ్రీనియా (తీవ్ర మానసిక వ్యాధి): వాస్తవాలు మరిచిపోయి భ్రమల్లో బతికే ఈ సమస్యతో బాధపడేవారు 1.63 లక్షల నుంచి 2,16,182కి ఎగబాకారు.
-
మూడ్ డిజార్డర్స్ & బ్రెయిన్ కండిషన్స్: మనస్థితి ఉన్నట్టుండి మారిపోయే మూడ్ సమస్యలు 1.27 లక్షల నుంచి 1.73 లక్షలకు, ఇతర మెదడు సంబంధిత సమస్యలు 1.31 లక్షల నుంచి 1,95,755కి పెరిగాయి.
-
మొత్తం రోగుల సంఖ్య: 2018-19లో మొత్తం కేసులు 11.23 లక్షలు ఉండగా, 2025-26 నాటికి ఏకంగా 15,43,336కి పెరిగాయి.
పిల్లల్లో 63% పెరుగుదల – కారణాలు ఏంటి?
చిన్న పిల్లల్లో మానసిక, ప్రవర్తనా సమస్యలు 2018-19లో 56,298 ఉంటే, ఇప్పుడు 91,916కు చేరాయి. అంటే దాదాపు 63 శాతం పెరుగుదల నమోదైంది.
పరిశోధనలు, వైద్యులు చెబుతున్న ప్రధాన కారణాలు:
-
అతిగా మొబైల్/స్క్రీన్ వాడకం: చిన్న వయసు నుంచే గంటల తరబడి రీల్స్, వీడియో గేమ్స్ చూడటం వల్ల మెదడులో సహజమైన ఏకాగ్రత లోపిస్తోంది.
-
చదువుల ఒత్తిడి & పోలికలు: ర్యాంకులు, మార్కుల కోసం తల్లిదండ్రులు పెట్టే తీవ్రమైన ఒత్తిడి వల్ల పిల్లల్లో తీవ్ర ఆందోళన (Performance Anxiety) పెరుగుతోంది.
-
ఆటలు, నలుగురితో కలవడం తగ్గడం: బయటకెళ్లి ఆడుకోవడం తగ్గడం, ఒంటరిగా గదికే పరిమితమవడం వల్ల ఎమోషనల్ బ్యాలెన్స్ దెబ్బతింటోంది. పిల్లలు కారణం లేకుండా చిరాకు పడుతున్నా, సరిగ్గా నిద్రపోకపోయినా వెంటనే డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.
వృద్ధుల్లో ఒంటరితనం – 85 వేల మందికి చేరిన సమస్యలు
గత ఆరేళ్లలో సీనియర్ సిటిజన్లలో ఈ సమస్యలు 50,000 నుంచి 85,000కు పెరిగాయి.
-
ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత శూన్యత: రోజూ ఆఫీసుకు వెళ్లే అలవాటు ఉన్నవారు రిటైర్ అయ్యాక ఒక్కసారిగా ఏ పనీ లేకపోవడంతో నిరాశకు గురవుతున్నారు.
-
ఉమ్మడి కుటుంబాలు తగ్గడం: న్యూక్లియర్ ఫ్యామిలీల వల్ల పిల్లలు ఉద్యోగాల కోసం దూరంగా ఉండటం, ఇంట్లో మాట్లాడేవారు లేకపోవడంతో తీవ్ర ఒంటరితనం (Loneliness) వేధిస్తోంది.
-
శారీరక నొప్పులు & నిద్రలేమి: వయసుతో వచ్చే రోగాలు, నిద్ర పట్టకపోవడం మానసిక కుంగుబాటును రెట్టింపు చేస్తున్నాయి. వృద్ధులను కేవలం చూసుకోవడం మాత్రమే కాకుండా, వారితో రోజులో కొంత సమయం మాట్లాడితే ఈ సమస్యలు చాలావరకు తగ్గుతాయి.
గుజరాత్‌లోనే ఈ కేసులు ఎందుకు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి?
రీసెర్చ్, వైద్య నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం దీనికి రెండు ముఖ్యమైన కోణాలు ఉన్నాయి.
-
అవగాహన పెరిగి హాస్పిటల్స్‌కు రావడం (పాజిటివ్ యాంగిల్):గతంలో మానసిక సమస్యలు వస్తే పిచ్చి అనుకుని దాచేసేవారు లేదా సిగ్గుపడేవారు. కానీ కరోనా తర్వాత ప్రజల్లో మెంటల్ హెల్త్‌పై అవగాహన పెరిగింది. చిన్న సమస్య వచ్చినా ప్రభుత్వ హాస్పిటల్స్‌లోని సైకియాట్రిస్ట్ విభాగాలకు వెళ్లి టెస్టులు చేయించుకుంటున్నారు. దీనివల్ల రికార్డుల్లో కేసులు ఎక్కువగా నమోదవుతున్నాయి.
-
వేగవంతమైన వ్యాపార జీవనశైలి & పోటీ (నెగెటివ్ యాంగిల్):గుజరాత్‌లో వ్యాపార రంగం, స్టార్టప్ కల్చర్, అర్బనైజేషన్ చాలా వేగంగా సాగుతున్నాయి. ఆర్థిక లక్ష్యాలు, నిరంతరం పనిచేయాల్సిన పరిస్థితులు, రిస్క్ తీసుకోవడం వల్ల వర్క్‌లైఫ్ బ్యాలెన్స్ దెబ్బతిని తీవ్ర ఒత్తిడి ఎదురవుతోంది.
ఈ 15.43 లక్షల కేసులు కేవలం ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల రికార్డుల్లో నమోదైనవి మాత్రమేనని, ప్రైవేట్ క్లినిక్‌లకు వెళ్లేవారిని, సమాజంలో భయపడి బయటకు రానివారిని కూడా లెక్కిస్తే అసలు బాధితుల సంఖ్య ఇంకా ఎక్కువే ఉండవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.