Supreme Court: లివ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్ (సహజీవనం), ప్రేమ వైఫల్యాలు, బ్రేకప్‌లకు సంబంధించిన ఆత్మహత్య కేసుల్లో దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు కీలకమైన చారిత్రాత్మక తీర్పు వెలువరించింది. సహజీవనం చేసిన భాగస్వామిని పెళ్లి చేసుకోవడానికి నిరాకరించడం లేదా అనివార్య కారణాలతో సంబంధాన్ని తెంచుకోవడాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపణగా (Abetment of Suicide) పరిగణించలేమని స్పష్టం చేసింది.
తెలంగాణలో 2022లో నమోదైన ఓ ఆత్మహత్య కేసుకు సంబంధించి దాఖలైన అప్పీల్‌పై జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ తీర్పును వెలువరించింది. కింది కోర్టులు, హైకోర్టు విధించిన శిక్షలను రద్దు చేస్తూ ఆరుగురు నిందితులపై ఉన్న క్రిమినల్ ప్రొసీడింగ్స్‌ను పూర్తిగా కొట్టివేసింది.
కేసు నేపథ్యం – ఏం జరిగింది?..
తెలంగాణకు చెందిన ఓ యువకుడు తన చిన్ననాటి స్నేహితురాలితో కలిసి దాదాపు మూడు నెలల పాటు సహజీవనం చేశాడు. తొలుత ఇద్దరూ పెళ్లి చేసుకోవాలని భావించినప్పటికీ.. స్నేహితుడు యువతిపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేయడం, కుటుంబ సభ్యులు, సోదరికి కాబోయే భర్త ఈ పెళ్లికి అభ్యంతరం తెలపడంతో ఆ యువకుడు వెనక్కి తగ్గాడు. యువతితో సంబంధాన్ని తెంచుకోవాలని అతని తల్లిదండ్రులు కూడా ఒత్తిడి తెచ్చారు.
యువతి ఆత్మహత్య – ఆరుగురిపై కేసు..
పెళ్లి చేసుకోకపోతే తాను ప్రాణాలు తీసుకుంటానని సోదరికి ఫోన్లో చెప్పిన సదరు యువతి.. తీవ్ర మనస్తాపంతో ఆత్మహత్యకు పాల్పడింది. మృతురాలి సోదరి ఫిర్యాదు మేరకు సహజీవన భాగస్వామితో పాటు అతని తల్లిదండ్రులు, సోదరి, స్నేహితుడు, కాబోయే బావమరిది సహా మొత్తం ఆరుగురిపై పోలీసులు ఐపీసీ సెక్షన్ 306 (ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపణ) కింద కేసు నమోదు చేశారు.
సుప్రీంకోర్టుకు చేరిన వివాదం..
ఈ కేసులో స్థానిక సెషన్స్ కోర్టు, ఆ తర్వాత తెలంగాణ హైకోర్టు కూడా నిందితులను దోషులుగా తేల్చాయి. దీంతో వారు హైకోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు.
సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు & మార్గదర్శకాలు..
ఈ పిటిషన్‌పై వాదోపవాదాలు విన్న జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్ ధర్మాసనం సెక్షన్ 306 అమలుపై స్పష్టమైన చట్టపరమైన వివరణ ఇచ్చింది:
-
ఉద్దేశపూర్వక ప్రేరేపణ ఉండాలి (Mens Rea):ఒక వ్యక్తి ఆత్మహత్యకు పాల్పడటానికి నిందితుడి ప్రత్యక్ష ప్రేరేపణ, ఉద్దేశపూర్వకంగా రెచ్చగొట్టడం (Active or direct act leading to suicide) స్పష్టంగా ఉండాలి. పెళ్లికి నిరాకరిస్తే ఆమె ప్రాణాలు తీసుకుంటుందన్న ఆలోచన లేదా ఆమెను చావుకు పురిగొల్పాలనే దురుద్దేశం నిందితులకు ఉన్నట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
-
బ్రేకప్స్ సహజం – క్రిమినల్ కేసులు కాదు:ప్రేమ వైఫల్యం, మనస్పర్ధలు, బ్రేకప్ లేదా వివాహానికి నిరాకరించడం వంటి వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల ఒక వ్యక్తి భావోద్వేగానికి లోనై బలవన్మరణానికి పాల్పడితే.. దాన్ని ఆటోమేటిక్‌గా ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపించిన నేరంగా పరిగణించలేమని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
-
ఆరుగురిపై కేసులు రద్దు – తక్షణ విడుదల:ట్రయల్ కోర్టు, తెలంగాణ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులను పక్కనపెడుతూ.. ఆరుగురు నిందితులపై ఉన్న అన్ని క్రిమినల్ ప్రొసీడింగ్స్‌ను సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది. నిందితులు ఎవరైనా కస్టడీలో ఉంటే వారిని తక్షణమే విడుదల చేయాలని ఆదేశించింది.
వ్యక్తిగత సంబంధాల్లో వచ్చే విబేధాలను, బ్రేకప్‌లను క్రిమినల్ నేరాలుగా పరిగణించి వేధింపులకు గురిచేయడానికి వీల్లేదని సుప్రీంకోర్టు తాజా తీర్పు ద్వారా స్పష్టం చేసింది.