Donald Trump: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్పై ఆర్థిక ఒత్తిడిని మరింత తీవ్రతరం చేశారు. టెహ్రాన్తో వాణిజ్య, ఆర్థిక సంబంధాలు కొనసాగించే దేశాలు తీవ్ర పరిణామాలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని హెచ్చరించారు. ఇరాన్తో వాణిజ్యం కొనసాగిస్తున్న దేశాల్లో భారతదేశం కూడా ఉండటంతో ఈ పరిణామం ఆసక్తికరంగా మారింది.
తన సోషల్ మీడియా వేదిక ట్రూత్ సోషల్లో పోస్ట్ చేసిన ట్రంప్.. ఇరాన్కు ఆర్థికంగా లేదా వాణిజ్యపరంగా బాసటగా నిలిచే దేశాలు భారీ ఆర్థిక పరిణామాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని పేర్కొన్నారు. ఒప్పందానికి వచ్చిన అవకాశాన్ని ఇరాన్ చేజార్చుకుందని, చరిత్రలోనే ఏ దేశంపైనా విధించని అత్యంత కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షల కార్యాచరణను ప్రారంభిస్తున్నామని ప్రకటించారు.
ట్రంప్ హెచ్చరికల్లో ప్రధానాంశాలు..
-
కీలక రంగాలపై ఆంక్షలు: చమురు అక్రమ రవాణా, నగదు బదిలీలు, ఎక్స్ఛేంజ్ హౌస్లు, నౌకల రిజిస్ట్రీలు, ఫ్రంట్ కంపెనీల కార్యకలాపాలను తక్షణమే నిలిపివేయాలని ట్రంప్ ఆదేశించారు.
-
మద్దతు ఇచ్చే సంస్థలపై నిఘా: ఇరాన్కు మద్దతు ఇచ్చే ఆర్థిక సంస్థలు, వ్యాపారాలు, విమానాశ్రయాలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు కూడా ఆంక్షల పరిధిలోకి వస్తాయని స్పష్టం చేశారు.
-
‘ఎకనామిక్ డి-డే’: ఈ చర్యలను ‘ఎకనామిక్ డి-డే’గా అభివర్ణించిన ట్రంప్.. ఇరాన్ ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు మిత్రదేశాలన్నీ అమెరికాతో చేతులు కలపాలని పిలుపునిచ్చారు.
భారత్పై పడే ప్రభావం ఎంత?:
వాషింగ్టన్ తన ఆంక్షల పరిధిని పెంచితే భారత వాణిజ్య రంగంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది..
-
భారత్ – ఇరాన్ ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం: భారతదేశం ఇరాన్కు బాస్మతి బియ్యం, టీ, చక్కెర, ఫార్మాస్యూటికల్స్ వంటి ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తుండగా.. ఇరాన్ నుంచి పిస్తా, ఖర్జూరం, ఆపిల్స్, కివీ పండ్లను దిగుమతి చేసుకుంటోంది.
-
తగ్గిన వాణిజ్య పరిమాణం: గతంలో (2018-19లో) ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 17 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఉండేది. అయితే ఆ తర్వాత క్రమంగా తగ్గి 2024-25 నాటికి 1.68 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. 2025-26లో భారత్ ఎగుమతులు 1.25 బిలియన్ డాలర్లు కాగా, దిగుమతులు 370 మిలియన్ డాలర్లుగా నమోదయ్యాయి.
-
చెల్లింపులు & రవాణా సవాళ్లు: ఇరాన్తో వాణిజ్యం పూర్తిగా నిలిచిపోకపోయినా.. కఠిన ఆంక్షల వల్ల చెల్లింపులు (Payments), షిప్పింగ్, బీమా, లాజిస్టిక్స్ ప్రక్రియలు క్లిష్టంగా మారే అవకాశముంది. ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) పరిసరాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే రవాణా ఛార్జీలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
-
ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్లు: భారతీయ ఎగుమతిదారులు ఆసియా, ఆఫ్రికా వంటి ఇతర అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు తమ వాణిజ్యాన్ని విస్తరిస్తున్నారు. ఏప్రిల్ నుంచి జులై వరకు కాలంలో భారత వస్తు ఎగుమతులు 17.04 శాతం పెరిగి 173.78 బిలియన్ డాలర్లకు చేరడం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊరటనిచ్చే అంశం.
ఇరాన్తో నేరుగా సంబంధాలున్న కొన్ని నిర్దిష్ట భారతీయ ఎగుమతి సంస్థలపై స్వల్ప ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, గతంతో పోలిస్తే ఇరాన్తో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం భారీగా తగ్గడం వల్ల మొత్తం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే ప్రత్యక్ష ప్రభావం చాలా పరిమితంగానే ఉండే అవకాశముంది.