Supreme Court: నీట్ (NEET) పరీక్షల్లో అక్రమాలకు బాధ్యత వహిస్తూ కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ దేశ రాజధాని ఢిల్లీతో పాటు అనేక రాష్ట్రాల్లో వేలాది మంది విద్యార్థులు రోడ్లపైకి వచ్చి ఆందోళనలు చేపట్టిన సంగతి తెలిసిందే. ముఖ్యంగా ‘కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ’ (CJP) పిలుపునిచ్చిన పార్లమెంట్ మార్చ్కు మద్దతుగా పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి.
ఈ ఆందోళనల సమయంలో పోలీసులు నమోదు చేసిన భారీ ఎఫ్ఐఆర్ల (FIRs) వల్ల అనేకమంది విద్యార్థులు కేసుల్లో చిక్కుకుని తమ భవిష్యత్తుపై తీవ్ర గందరగోళంలో పడిపోయారు.
అయితే, ఈ వ్యవహారంలో ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు స్పష్టతనిస్తూ భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం (సుప్రీంకోర్టు) సోమవారం ఒక కీలకమైన ఆదేశాన్ని జారీ చేసింది.
కేసుల ఎత్తివేతపై రాష్ట్రాలకే పూర్తి అధికారం!
నిరసనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులపై నమోదు చేసిన కేసులను వెనక్కి తీసుకోవడం లేదా క్లోజ్ (మూసివేత) చేయడంపై పలు రాష్ట్రాలు ఇంకా అనుమానంలోనే ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో దాఖలైన పిటిషన్లపై భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్యా బాగ్చీ, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన త్రిసభ్య ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది.
-
రాష్ట్రాలకు క్లారిటీ: శాంతియుత నిరసనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులపై నమోదు చేసిన కేసుల ఉపసంహరణ లేదా ఎత్తివేత విషయంలో ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలే స్వతంత్రంగా, స్వేచ్ఛగా నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
-
కేంద్రం వివరణ: నిరసనకారులతో కుదుర్చుకున్న అవగాహన మేరకు విద్యార్థులపై ఎలాంటి వేధింపుల చర్యలు లేకుండా చూస్తామని, ఆ హామీకి కేంద్రం కట్టుబడి ఉందంటూ సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా కోర్టుకు వివరించారు.
‘నేర చరిత్ర’పై సుప్రీంకోర్టు కీలక విశ్లేషణ
గతంలో పోలీసు బలవంతపు చర్యల నుంచి రక్షణ కల్పిస్తూ ఇచ్చిన ఆదేశాల్లోని ‘నేర చరిత్ర’ (Criminal Antecedents) అనే పదానికి సుప్రీంకోర్టు సోమవారం తుది స్పష్టత ఇచ్చింది.
మా ఉద్దేశంలో నేర చరిత్ర అంటే.. హత్య, అత్యాచారం, తీవ్రమైన హింస లేదా చిన్నపిల్లలపై వేధింపులు వంటి తీవ్రమైన, ఘోరమైన చట్టవ్యతిరేక నేరాలకు పాల్పడిన వారు మాత్రమే. సాధారణంగా హక్కుల కోసం ఆందోళనలు చేసిన సామాన్య విద్యార్థులకు ఈ కేసుల ఎత్తివేత ప్రయోజనాలు వర్తిస్తాయి.
— సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం
కేసులు ఎలా వర్గీకరిస్తారు?
రాష్ట్రాల్లో నమోదైన ఎఫ్ఐఆర్లను అధికారులు ముందుగా రెండుగా వర్గీకరించవచ్చని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది..
-
సాధారణ విద్యార్థులు/నిరసనకారులు: ఎలాంటి నేర చరిత్ర లేకుండా కేవలం ఆందోళనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థుల కేసులను ఎత్తివేయవచ్చు.
-
తీవ్రమైన నేరస్తులు: హత్య, అత్యాచారం వంటి ఘోరమైన నేరారోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తులపై మాత్రం చట్టబద్ధమైన దర్యాప్తు కొనసాగుతుంది.
ఢిల్లీ జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించి నమోదైన ఘటనలు, పోలీసుల తీరుపై దాఖలైన విచారణ పిటిషన్లను కోర్టు తదుపరి విచారణకు స్వీకరించింది. ఏదేమైనా, సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తాజా తీర్పుతో కేసుల భయంతో ఆందోళన చెందుతున్న వేలాది మంది విద్యార్థులకు తీపి కబురు లభించినట్లయింది!