Amarnath Yatra: హిమాలయ శిఖరాల్లో వెలిసిన పరమ పవిత్ర అమర్నాథ్ గుహాలయంలోని ‘బాబా బర్ఫానీ’ మంచు లింగ దర్శనానికి సంబంధించిన వార్షిక అమర్నాథ్ యాత్ర అత్యంత వైభవంగా, ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంలో ప్రారంభమైంది. జమ్మూ కాశ్మీర్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ మనోజ్ సింహా జమ్మూలోని ఓల్డ్ మండి శ్రీరామ్ ఆలయం నుండి సాధువులు, రుషులు అలాగే ఇంకా భారీ సంఖ్యలో తరలివచ్చిన భక్తుల సమక్షంలో ఈ యాత్రకు జెండా ఊపి అధికారికంగా శ్రీకారం చుట్టారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన ఎక్స్ (X) వేదికగా ‘హర హర మహాదేవ’ అంటూ తన భక్తిని చాటుకున్నారు. దిక్కులు పిక్కటిల్లేలా ‘బమ్ బమ్ భోలే’ నినాదాల నడుమ, జమ్మూ కాశ్మీర్లోని రెండు ప్రధాన బేస్ క్యాంపులైన గందర్బల్ జిల్లాలోని బాల్తాల్, అనంత్నాగ్ జిల్లాలోని నున్వాన్-పహల్గామ్ ల నుండి తొలి విడత భక్తులు తమ పవిత్ర ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ ఏడాది మొత్తం 57 రోజుల పాటు సాగనున్న ఈ సుదీర్ఘ ఆధ్యాత్మిక యాత్ర, రక్షాబంధన్ పర్వదినం రోజున ముగియనుంది.
సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,800 మీటర్ల ఎత్తులో సాగే ఈ కఠినమైన యాత్రకు భక్తులు రెండు రకాల మార్గాలను ఎంచుకుంటున్నారు. పహల్గామ్ నుండి సాగే 46 నుండి 48 కిలోమీటర్ల సాంప్రదాయ మార్గంలో ప్రయాణం పూర్తి చేయడానికి మూడు నుండి ఐదు రోజుల సమయం పడుతుంది. నడవలేని భక్తుల కోసం పోనీలు, పల్లకీల సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంది. మరోవైపు, బాల్తాల్ నుండి సాగే నిలువు మార్గం చాలా తక్కువ దూరంతో కూడుకున్నది. ఈ మార్గం ద్వారా కేవలం 14 కిలోమీటర్ల ట్రెక్కింగ్తోనే అమర్నాథ్ గుహకు చేరుకోవచ్చు. యాత్రికుల భద్రతను, వాతావరణ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ రెండు మార్గాల్లోనూ అధికారులు పటిష్టమైన ఏర్పాట్లు చేశారు.
ఈ ఏడాది అమర్నాథ్ యాత్ర కోసం భారత సైన్యం, జమ్మూ కాశ్మీర్ పోలీసులు, సీఆర్పీఎఫ్ (CRPF) సంయుక్తంగా అత్యంత కట్టుదిట్టమైన హైటెక్ భద్రతా వలయాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి. ఎత్తైన కొండ శిఖరాలపై 22 ప్రత్యేక స్నైపర్ బృందాలను వ్యూహాత్మకంగా మోహరించడంతో పాటు, యాత్ర చరిత్రలోనే మొదటిసారిగా 28 ‘మచన్ మోర్చాస్’ అనే అధునాతన భద్రతా టవర్లను నిర్మించారు. ఈ టవర్ల ద్వారా రద్దీ సమయాల్లోనూ గుంపులను, అనుమానాస్పద కదలికలను భద్రతా సిబ్బంది స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. వీటికి తోడు యాత్రికుల రక్షణ కోసం, వారి వాహనాల కదలికలను కనిపెట్టడానికి ఆర్ఎఫ్ఐడీ (RFID) ట్రాకింగ్ విధానాన్ని తప్పనిసరి చేశారు.
సాంప్రదాయ నిఘా వ్యవస్థలతో పాటు ఈసారి అత్యాధునిక డిజిటల్ భద్రతా నెట్వర్క్ను రంగంలోకి దించారు. యాత్ర మార్గమంతటా 400కు పైగా హై-రిజల్యూషన్ సీసీటీవీ కెమెరాలు, ఏఐ (AI) సామర్థ్యం కలిగిన ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ కెమెరాలను అమర్చారు. ఆటోమేటిక్ నెంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ కెమెరాల ద్వారా నేర చరిత్ర ఉన్న వాహనాలను క్షణాల్లో గుర్తిస్తారు. ఈ కెమెరా వ్యవస్థలకు అనుసంధానంగా ఉగ్రవాదులు, మోస్ట్ వాంటెడ్ నేరగాళ్లు, బ్లాక్లిస్ట్ చేయబడిన వాహనాల డిజిటల్ డేటా ఉంటుంది. దీనివల్ల ఎలాంటి అనుమానాస్పద కదలికలు కనిపించినా తక్షణమే భద్రతా సిబ్బందికి ఆటోమేటిక్ హెచ్చరికలు వెళ్తాయి. అలాగే, అనధికార వైమానిక ముప్పులను అరికట్టడానికి మల్టీ-లేయర్ డ్రోన్ నిఘా, నైట్ విజన్ పరికరాలను కూడా వాడుతున్నారు.
ఈ మొత్తం హైటెక్ నిఘా వ్యవస్థను పర్యవేక్షించడానికి ప్రాజెక్ట్ ‘హాక్ ఐ’ (Project Hawk Eye) ని తీసుకువచ్చారు. దీని ద్వారా సీసీటీవీ ఫీడ్లు, డ్రోన్ విజువల్స్ ఇంకా క్షేత్రస్థాయి నివేదికలను శ్రీనగర్లోని ఇంటిగ్రేటెడ్ కమాండ్ కంట్రోల్ సెంటర్ (ICC) నుండి అధికారులు నిరంతరం ఏకకాలంలో పర్యవేక్షిస్తారు. ఈ ఐసీసీ కేంద్రం లాజిస్టిక్, కమ్యూనికేషన్, ప్రజా సేవలను ఒకే చోటికి చేర్చి యాత్రను సులభతరం చేసింది. భద్రతతో పాటు ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో పారిశుధ్యం, నిరంతర ఆక్సిజన్ బూత్లతో కూడిన వైద్య శిబిరాలు, అత్యవసర షెల్టర్లను సిద్ధం చేశారు. భారత వాతావరణ శాఖతో అనుసంధానమై ఎప్పటికప్పుడు మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులపై ముందస్తు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తూ, భక్తులకు అత్యంత సురక్షితమైన ఇంకా సౌకర్యవంతమైన దైవదర్శనాన్ని కల్పించడానికి యంత్రాంగం అన్ని చర్యలు తీసుకుంది.