Demat Account: నేటి కాలంలో స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం అంటే కేవలం సంపన్నులకే పరిమితం కాదు. సామాన్యులు కూడా తమ పొదుపును తెలివిగా ఇన్వెస్ట్ చేసేందుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. అయితే, ఈ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించడానికి అత్యంత కీలకమైనది డీమ్యాట్ అకౌంట్ (Demat Account). ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి దేశంలో ఇన్వెస్టర్ల సంఖ్య రికార్డు స్థాయికి చేరుకున్న తరుణంలో, అసలు ఈ ఖాతా ఎందుకు ఉండాలి? దీనివల్ల సామాన్య ఇన్వెస్టర్లకు కలిగే లాభాలేంటో తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
డీమ్యాట్ ఖాతా అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా మనం నగదును భౌతికంగా జేబులో ఉంచుకోకుండా బ్యాంకు ఖాతాలో ఎలాగైతే డిజిటల్ రూపంలో దాచుకుంటామో, మనం కొనుగోలు చేసే షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, మరియు బాండ్లను భద్రపరిచే ఎలక్ట్రానిక్ ఖాతాయే ఈ డీమ్యాట్ అకౌంట్. భౌతిక రూపంలో ఉండే షేర్ సర్టిఫికేట్లను ‘డీమెటీరియలైజ్’ (డిజిటలైజ్) చేసి ఇందులో భద్రపరుస్తారు.
డీమ్యాట్ అకౌంట్ వల్ల ఇన్వెస్టర్లకు కలిగే మేలు:
- అత్యున్నత భద్రత: గతంలో షేర్ సర్టిఫికేట్లు పోగొట్టుకోవడం లేదా అవి చిరిగిపోవడం వంటి సమస్యలు ఉండేవి. డీమ్యాట్ ఖాతా వల్ల ఆ ఆందోళనలు ఉండవు. మీ షేర్లు డిజిటల్ ఫార్మాట్లో అత్యంత సురక్షితంగా ఉంటాయి.
- సులభమైన లావాదేవీలు: ఒక్క క్లిక్తో షేర్లను కొనుగోలు చేయడం లేదా విక్రయించడం సాధ్యమవుతుంది. ట్రేడింగ్ అకౌంట్తో ఇది అనుసంధానమై ఉండటం వల్ల నిమిషాల్లోనే లావాదేవీలు పూర్తవుతాయి.
- వివిధ పెట్టుబడులకు ఒకటే వేదిక: కేవలం షేర్లు మాత్రమే కాకుండా.. ప్రభుత్వ బాండ్లు, గోల్డ్ బాండ్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లను కూడా ఒకే డీమ్యాట్ అకౌంట్లో భద్రపరుచుకోవచ్చు.
- తక్షణమే ప్రయోజనాల జమ: కంపెనీలు ఇచ్చే బోనస్ షేర్లు లేదా స్టాక్ స్ప్లిట్ వంటి ప్రయోజనాలు నేరుగా మీ ఖాతాకు చేరతాయి. ఇక డివిడెండ్ల రూపంలో వచ్చే నగదు నేరుగా మీ లింక్డ్ బ్యాంక్ ఖాతాలోకి జమ అవుతుంది.
- నామినేషన్ సౌకర్యం: మీ అకౌంట్కు నామినీని జోడించడం ద్వారా మీ తర్వాత మీ పెట్టుబడులు మీ కుటుంబ సభ్యులకు సులభంగా బదిలీ అయ్యేలా చూసుకోవచ్చు.
భారతదేశంలో షేర్ మార్కెట్ లావాదేవీలు నిర్వహించాలంటే సెబీ (SEBI) నిబంధనల ప్రకారం డీమ్యాట్ అకౌంట్ తప్పనిసరి. మీరు దీర్ఘకాలికంగా సంపదను సృష్టించాలనుకుంటే, మంచి బ్రోకరేజ్ సంస్థను ఎంచుకుని డీమ్యాట్ ఖాతాను తెరవడం మంచి నిర్ణయం.