Mojtaba Khamenei: ఇరాన్ రాజకీయాల్లో పెను మార్పు చోటుచేసుకుంది. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత, ఆయన కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ (56) ను దేశపు నూతన సుప్రీం లీడర్గా ఇరాన్ ‘అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్పర్ట్స్’ ఎంపిక చేసింది. సోమవారం తెల్లవారుజామున ఈ మేరకు అధికారిక ప్రకటన వెలువడింది. ఇరాన్ చరిత్రలో అత్యున్నత పదవి తండ్రి నుంచి కుమారుడికి బదిలీ అవ్వడం ఇదే తొలిసారి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడుల నేపథ్యంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న తరుణంలో మొజ్తబా బాధ్యతలు చేపట్టడం అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది.
తెరవెనుక ‘గేట్కీపర్’ నుండి దేశాధినేత వరకు
మొజ్తబా ఖమేనీ దశాబ్దాలుగా ఇరాన్ అధికార కేంద్రంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నప్పటికీ, బహిరంగంగా ఎప్పుడూ పదవులు చేపట్టలేదు.
-
ప్రభావం: తన తండ్రికి ‘గేట్కీపర్’గా వ్యవహరిస్తూ, ఆయనను ఎవరు కలవాలి, ఏయే ఫైళ్లు ఆయన ముందుకు వెళ్లాలి అనే అంశాలను మొజ్తబానే నిర్ణయించేవారని విశ్లేషకులు చెబుతుంటారు.
-
భద్రతా దళాలతో అనుబంధం: ఇరాన్ శక్తివంతమైన రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC) మరియు ‘బసీజ్’ మిలిషియాతో ఆయనకు విడదీయలేని సంబంధాలు ఉన్నాయి. 2009లో జరిగిన నిరసనలను అణచివేయడంలోనూ ఈయన పాత్ర ఉందనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
-
అమెరికా ఆంక్షలు: ఇరాన్ భద్రతా బలగాలతో కలిసి పని చేస్తూ తన తండ్రి అస్థిరత లక్ష్యాలను ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారని ఆరోపిస్తూ 2019లో అమెరికా ప్రభుత్వం మొజ్తబాపై ఆంక్షలు విధించింది.
ట్రంప్ హెచ్చరిక – ఇరాన్ స్పందన
మొజ్తబా ఎంపికపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఘాటుగా స్పందించారు.
-
ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు: “ఖమేనీ కుమారుడు నాకు ఆమోదయోగ్యం కాదు. మా అనుమతి లేకుండా వచ్చే ఏ లీడర్ అయినా ఎక్కువ కాలం నిలబడలేడు” అని ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
-
ఇరాన్ కౌంటర్: శత్రువులు ఎవరినైతే ఎక్కువగా ద్వేషిస్తారో వారినే లీడర్గా ఎంచుకోవాలనే అలీ ఖమేనీ సూచన మేరకే మొజ్తబాను ఎంపిక చేసినట్లు ఇరాన్ అసెంబ్లీ సభ్యులు తెలిపారు.
యుద్ధం మరియు అణ్వాయుధ సవాల్
మొజ్తబా ఖమేనీ అత్యంత కఠినమైన వైఖరి గల నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు.
-
అణ్వాయుధం: ఇరాన్ అణ్వాయుధ తయారీపై తుది నిర్ణయం ఇప్పుడు మొజ్తబా చేతుల్లోనే ఉంది. ఆయన తన తండ్రి కంటే వేగంగా ‘బాంబు’ తయారీ దిశగా అడుగులు వేయవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
-
వారసత్వ రాజకీయాలు: 1979 విప్లవం ద్వారా రాజరికాన్ని కూలదోసి ఏర్పడిన ఇరాన్లో, ఇప్పుడు వారసత్వంగా నాయకత్వం మారడంపై దేశీయంగా కూడా కొంత వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.