Supreme Court: మత మార్పిడులు, కుల ఆధారిత రిజర్వేషన్ల అర్హతపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం అత్యంత కీలకమైన మైలురాయి లాంటి తీర్పును వెలువరించింది. హిందూ మతంలోని వెనుకబడిన తరగతులకు (BC) చెందిన వ్యక్తులు ఇస్లాం లేదా క్రైస్తవం వంటి ఇతర మతాల్లోకి మారిన తర్వాత.. తమ పాత సామాజిక హోదాను ప్రాతిపదికగా చూపిస్తూ రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలను పొందలేరని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
పూర్వ మతంలో అనుభవించిన సామాజిక వెనుకబాటుతనం అనేది మతం మారిన తర్వాత నూతన మత వ్యవస్థలోకి ఆటోమేటిక్‌గా బదిలీ కాదని న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది. ఈ మేరకు తమిళనాడు ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన వివాదాస్పద జీవోను రద్దు చేస్తూ గతంలో మద్రాస్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది.
జస్టిస్ ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా, జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం గురువారం (అక్టోబర్ 15, 2026) తమిళనాడు ప్రభుత్వ అప్పీల్‌ను కొట్టివేస్తూ తీర్పునిచ్చింది.
ఆర్టికల్ 16(4) ప్రయోజనాలు ఆటోమేటిక్‌గా రావు.. సుప్రీం స్పష్టీకరణ
రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 16(4) ప్రకారం కల్పించే రిజర్వేషన్ హక్కులపై ధర్మాసనం కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. హిందూ సామాజిక క్రమం ఆధారంగా లభించే చట్టబద్ధమైన హక్కులు, రక్షణలు లేదా రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలను.. ఇస్లాం, క్రైస్తవం వంటి ఇతర మతాల్లోకి మారిన తర్వాత కేవలం పాత గుర్తింపును చూపిస్తూ క్లెయిమ్ చేయలేరు.
మతం మారినంత మాత్రాన నోటిఫైడ్ బీసీ కాలేరు..
తమిళనాడు ప్రభుత్వం గుర్తించిన 7 నిర్దిష్ట ముస్లిం వెనుకబడిన తరగతుల జాబితాలో (ఉదాహరణకు ముస్లిం లబ్బై, దక్కని, మాప్పిళ్ల) ఒక వ్యక్తి కేవలం ఇస్లాంలోకి మారినంత మాత్రాన ఆటోమేటిక్‌గా సభ్యుడిగా చేరిపోరని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఒక ప్రైవేట్ మత సంస్థ ఇచ్చే ధ్రువీకరణతో ఇలాంటి చట్టబద్ధ రిజర్వేషన్ హోదా లభించదని పేర్కొంది.
అసలు వివాదం ఎక్కడి నుంచి మొదలైంది? (కేసు నేపథ్యం)..
2015లో హిందూ మతం నుంచి ఇస్లాంలోకి మారిన సమీర్ అహ్మద్ అనే వ్యక్తి.. 2016లో అధికారిక గెజిట్ నోటిఫికేషన్ పొందాడు. అనంతరం ఇస్లామిక్ సాంప్రదాయాల ప్రకారం వివాహం చేసుకుని, తమిళనాడు రిజర్వేషన్ల జాబితాలోని ‘ముస్లిం లబ్బై’ (Muslim Lebbai) కేటగిరీ కింద బీసీ కమ్యూనిటీ సర్టిఫికెట్ కావాలని దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు. స్థానిక రెవెన్యూ అధికారులు దీన్ని తిరస్కరించడంతో అతడు కోర్టును ఆశ్రయించాడు.
తమిళనాడు సర్కార్ జీవో రద్దు..
తమిళనాడు బీసీ కమిషన్ సిఫార్సుల ప్రకారం.. హిందూ బీసీలు, ఎంబీసీలు, డీఎన్‌టీలు, ఎస్సీల నుంచి ఇస్లాంలోకి మారిన వారికి ‘బీసీ (ముస్లిం)’ సర్టిఫికెట్లు ఇచ్చేలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మార్చి 9, 2024న ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. అయితే, జూన్ 25న మద్రాస్ హైకోర్టు ఈ ఉత్తర్వులను రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కొట్టివేసింది. ఒక వ్యక్తి ఇస్లాం స్వీకరించినంత మాత్రాన నిర్దిష్ట బీసీ ముస్లిం వర్గానికి చెందరు అని స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పుపై రాష్ట్ర సర్కార్ సుప్రీంకోర్టు ని ఆశ్రయించగా.. తాజాగా సుప్రీంకోర్టు కూడా హైకోర్టు తీర్పుకే జై కొట్టింది.
షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC) హోదా – రాజ్యాంగ నిబంధనలు..
ఈ తీర్పు సందర్భంగా ఎస్సీ హోదాకు సంబంధించి రాజ్యాంగ నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
-
హిందూ, సిక్కు, బౌద్ధులకు మాత్రమే ఎస్సీ హోదా.1950 రాజ్యాంగ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఉత్తర్వులోని పేరా 3 ప్రకారం.. హిందూ, సిక్కు లేదా బౌద్ధ మతాలను అనుసరించే వ్యక్తులు మాత్రమే ఎస్సీలుగా పరిగణించబడతారు.
-
క్రైస్తవం, ఇస్లాంలోకి మారితే ఎస్సీ రక్షణలు రద్దు:ఎవరైనా క్రైస్తవంలోకి లేదా ఇస్లాంలోకి మారిన వెంటనే వారి ఎస్సీ హోదా చట్టం దృష్టిలో రద్దవుతుంది (Eclipsed). గతంలో మార్చి నెలలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ఒక పాస్టర్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇదే విషయాన్ని నిర్ధారించింది. బహిరంగంగా ఇతర మతాన్ని ఆచరిస్తున్నప్పుడు, కేవలం పాత ఎస్సీ సర్టిఫికెట్ చేతిలో ఉన్నంత మాత్రాన ఎస్సీ/ఎస్టీ అట్రాసిటీ చట్టం రక్షణలు గానీ, రిజర్వేషన్లు గానీ వర్తించవు.
-
షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST) మినహాయింపు:ఎస్టీ కేటగిరీకి మతం నిర్ణయాత్మక అంశం కాదని, ఆయా వర్గాల ఆచార వ్యవహారాలు, తెగతో ఉన్న బంధం ఆధారంగా వారి గుర్తింపు ఉంటుందని ధర్మాసనం వివరించింది.
తిరిగి హిందూ మతంలోకి వస్తే పరిస్థితి ఏంటి? (Reconversion):
ఒక వ్యక్తి ఇతర మతాల నుంచి తిరిగి హిందూ మతంలోకి వస్తే (రీ-కన్వర్షన్) రిజర్వేషన్ల పునరుద్ధరణపై కూడా కోర్టు స్పష్టతనిచ్చింది:
-
తిరిగి హిందూ మతంలోకి వచ్చినంత మాత్రాన పాత కులం లేదా రిజర్వేషన్ ఆటోమేటిక్‌గా రాదు.
-
సంబంధిత అధికార యంత్రాంగం క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను, సదరు వ్యక్తి పూర్వ కుల సమాజం అతన్ని నిజంగా తిరిగి స్వీకరించిందా లేదా అనే అంశాలను సమగ్రంగా విచారించిన తర్వాతే రిజర్వేషన్ అర్హతను నిర్ణయించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.
మత మార్పిడి జరిగిన వెంటనే రిజర్వేషన్ హక్కులను ఒక మతం నుంచి మరో మతానికి యథాతథంగా బదిలీ చేయలేమని సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా రిజర్వేషన్ విధానాలపై ప్రభావం చూపనుంది.