New Rules: కొత్త నెల మొదలవుతోందంటే చాలు.. క్యాలెండర్ పేజీ మారడమే కాదు, మన నెలవారీ బడ్జెట్‌ను ప్రభావితం చేసే పలు ఆర్థిక నిబంధనలు కూడా మారిపోతుంటాయి. నవంబర్ 1వ తేదీ నుంచి దేశవ్యాప్తంగా సామాన్యులు, పెన్షనర్లు, వ్యాపారులు, వాహనదారులకు సంబంధించిన పలు కీలక ఫైనాన్షియల్ రూల్స్ అమల్లోకి రానున్నాయి. జీఎస్టీ డిస్కౌంట్ల వెసులుబాటు నుంచి పీఎన్‌బీ క్రెడిట్ కార్డ్ ఛార్జీలు, సరికొత్త లోకల్ ఫాస్టాగ్ రూల్స్, పెన్షనర్ల జీవన్ ప్రమాణ్ పత్రాల సమర్పణ వరకు ఎన్నో మార్పులు లైన్‌లోకి వచ్చాయి. మీ రోజువారీ ప్లానింగ్‌లో ఎలాంటి పొరపాట్లు జరగకుండా ఉండాలంటే నవంబర్ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చే ముఖ్యమైన నిబంధనలను తప్పక తెలుసుకోవాలి.
1. ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ ధరల సమీక్ష
ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థలు (OMCs) ప్రతి నెలా ఒకటో తేదీన ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ల ధరలతో పాటు ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) రేట్లను సమీక్షిస్తాయి. కమర్షియల్ ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ల రేట్లలో వచ్చే మార్పులు హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, చిన్న వ్యాపారాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న అంచనాల ప్రకారం అధికారిక ప్రకటన వెలువడే వరకు పాత ధరలే కొనసాగుతాయి. కనుక వినియోగదారులు కొత్త సిలిండర్ బుక్ చేసుకునే ముందు డిస్ట్రిబ్యూటర్ వద్ద తాజా రేట్లను ఒకసారి చెక్ చేసుకోవడం మంచిది.
2. వ్యాపారులకు ఊరట.. జీఎస్టీ రూల్స్‌లో సడలింపులు
కేంద్ర ప్రభుత్వం నవంబర్ 1 నుంచి వస్తు సేవల పన్ను (GST) నిబంధనల్లో కొన్ని వెసులుబాట్లు కల్పిస్తోంది.
సేల్స్ తర్వాత ఇచ్చే డిస్కౌంట్లు: వ్యాపారులు వస్తువులు విక్రయించిన తర్వాత అందించే డిస్కౌంట్లకు సంబంధించిన పన్ను నిబంధనలను సరళతరం చేస్తున్నారు.
ఇన్‌వర్టెడ్ డ్యూటీ రీఫండ్లు: ముడిసరుకులపై ఎక్కువ పన్ను ఉండి, తయారైన తుది ఉత్పత్తిపై తక్కువ పన్ను ఉన్నప్పుడు ఎదురయ్యే ‘ఇన్‌వర్టెడ్ డ్యూటీ స్ట్రక్చర్’ సమస్యతో సతమతమయ్యే కంపెనీలకు ప్రొవిజనల్ రీఫండ్‌లను వేగవంతం చేయనున్నారు. బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల ప్రకారం ఈ మార్పులు ట్రేడర్ల క్యాష్‌ఫ్లోను మెరుగుపరుస్తాయి.
3. పెన్షనర్లకు అలర్ట్: లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పణ
ప్రభుత్వ పెన్షనర్లు తమ పింఛను ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా క్రమం తప్పకుండా పొందాలంటే ఏటా ‘జీవన్ ప్రమాణ్ పత్రం’ (లైఫ్ సర్టిఫికెట్) సమర్పించడం తప్పనిసరి.
80 ఏళ్లలోపు పెన్షనర్లు: నవంబర్ 1 నుంచి ఈ ప్రక్రియను ప్రారంభించవచ్చు (80 ఏళ్లు పైబడిన సూపర్ సీనియర్లకు అక్టోబర్ 1 నుంచే అవకాశం కల్పించారు).
చివరి తేదీ: నవంబర్ 30 లోపు లైఫ్ సర్టిఫికెట్ ఇవ్వాలి. గడువు దాటితే సరిపడా వివరాలు ఇచ్చేంతవరకు పెన్షన్ చెల్లింపులు తాత్కాలికంగా ఆగిపోయే ప్రమాదం ఉంది. బ్యాంకులు, పోస్టాఫీసులు లేదా డిజిటల్ జీవన్ ప్రమాణ్ ఫేస్ ఆథెంటికేషన్ యాప్ ద్వారా దీన్ని పూర్తి చేసుకోవచ్చు.
4. ఆడిట్ పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఐటీఆర్ డెడ్‌లైన్ పెంపు
అకౌంట్లను తప్పనిసరిగా ఆడిట్ చేయించాల్సిన నిర్దిష్ట కేటగిరీల పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆదాయపు పన్ను శాఖ పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. అసెస్‌మెంట్ ఇయర్ (AY) 2026-27కి సంబంధించిన ఇన్‌కమ్ ట్యాక్స్ రిటర్న్స్ (ITR) దాఖలు గడువును అక్టోబర్ 31 నుంచి నవంబర్ 21 వరకు పొడిగించారు. అయితే ఈ గడువు పొడిగింపు సాధారణ ఇండివిడ్యువల్ ట్యాక్స్‌పేయర్లకు కాదని, కేవలం ఆడిటింగ్ పరిధిలోకి వచ్చే వర్గాలకే వర్తిస్తుందని గుర్తుంచుకోవాలి.
5. పీఎన్‌బీ క్రెడిట్ కార్డ్ ఛార్జీల్లో మార్పులు
పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB) నవంబర్ 1 నుంచి తమ వీసా (Visa), రూపే (RuPay) క్రెడిట్ కార్డుల సేవా రుసుములను సవరిస్తోంది..
రివార్డ్ పాయింట్ల రిడెంప్షన్: రివార్డ్ పాయింట్లను రీడీమ్ చేసుకునే ప్రతి అభ్యర్థనకు రూ. 99 ఛార్జీ వర్తిస్తుంది.
యూటిలిటీ బిల్లులు: ఒక బిల్లింగ్ సైకిల్‌లో రూ. 50,000 దాటిన విద్యుత్, వాటర్ వంటి యూటిలిటీ బిల్లుల చెల్లింపులపై 1 శాతం ఫీజు (గరిష్ఠంగా రూ. 2,000 వరకు) విధిస్తారు. వీటికి అదనంగా క్యాష్ విత్‌డ్రా ఛార్జీలు, లేట్ పేమెంట్ ఫీజుల్లోనూ మార్పులు రానున్నాయి (వర్తించే జీఎస్టీ అదనం).
6. కొత్త ‘లోకల్ ఫాస్టాగ్ పాస్’ రూల్స్
వాహనదారులకు అనుకూలంగా నేషనల్ హైవేస్ టోల్ ప్లాజాల వద్ద ఫాస్టాగ్ నిబంధనల్లో స్పష్టత వచ్చింది.
వార్షిక నేషన్‌వైడ్ పాస్: ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY 2026-27) వార్షిక పాస్ ధర రూ. 3,075గా కొనసాగుతుంది (ఒక సంవత్సరం లేదా 200 సింగిల్ టోల్ క్రాసింగ్స్ వరకు చెల్లుబాటు).
కొత్త లోకల్ పాస్ (నవంబర్ 1 నుంచి): ఏదైనా నిర్దిష్ట నేషనల్ హైవే టోల్ ప్లాజాకు 20 కిలోమీటర్ల పరిధిలో నివసించే స్థానికులు రాయితీతో కూడిన లోకల్ పాస్ తీసుకోవచ్చు. మున్సిపల్ పరిధి బయట ఉన్న టోల్ ప్లాజాలకు వార్షిక ఛార్జీ రూ. 1,500 కాగా, మున్సిపల్ పరిధి లోపల ఉన్న టోల్ ప్లాజాలకు రూ. 3,000గా నిర్ణయించారు. ఇది కేవలం ఆ ఒక్క లోకల్ టోల్ ప్లాజా వద్ద మాత్రమే పనిచేస్తుంది.
దివ్యాంగుల పెన్షన్ నిబంధనలపై స్పష్టత
దివ్యాంగుల పింఛన్ కనీస అర్హతను 80 శాతం వైకల్యం నుంచి 40 శాతానికి తగ్గించడం, వయసు నిబంధనను ఎత్తివేయడం, నెలవారీ సాయాన్ని రూ. 375 మరియు రూ. 625కి పెంచేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే వీటికి సంబంధించిన సవరించిన కార్యాచరణ మార్గదర్శకాలు (ఆపరేషనల్ గైడ్‌లైన్స్) ఇంకా అధికారికంగా విడుదల కాలేదు. అందువల్ల ఈ మార్పులు నవంబర్ 1 నుంచే అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం లేదు; అధికారిక ఉత్తర్వులు వెలువడే వరకు లబ్ధిదారులు వేచి చూడాల్సి ఉంటుంది.