Health Tips: శరీరంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్ పెరగడం గుండె ఆరోగ్యానికి తీవ్ర ముప్పుగా మారుతోంది. కొలెస్ట్రాల్ పెరిగినప్పుడు చాలా మందిలో ఎలాంటి ముందస్తు లక్షణాలు కనిపించకపోవడం వల్ల దీనిని వైద్య పరిభాషలో ‘సైలెంట్ కిల్లర్’ అని పిలుస్తారు. లక్షణాలు కనిపించనప్పటికీ రక్తనాళాల్లో కొవ్వు పేరుకుపోయి రక్తప్రసరణకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది. అందుకే ముందుగానే లిపిడ్ ప్రొఫైల్ పరీక్షలు చేయించుకోవడం, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను తెలుసుకోవడం మరియు ఆహారపు అలవాట్లను మార్చుకోవడం చాలా అవసరం.
కొలెస్ట్రాల్ పెరిగితే గుండెకు ఎందుకు ప్రమాదం?
కొలెస్ట్రాల్ అనేది కణాల నిర్మాణం, హార్మోన్ల తయారీకి శరీరానికి అవసరమైన ఒక రకమైన కొవ్వు పదార్థం. అయితే రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్ ఉండాల్సిన స్థాయి కంటే పెరిగినప్పుడు అసలు సమస్య మొదలవుతుంది:
-
ఎల్డీఎల్ (LDL – చెడు కొలెస్ట్రాల్): ఇది రక్తనాళాల గోడల్లో పేరుకుపోయి రక్తనాళాలను ఇరుకుగా (Atherosclerosis) మారుస్తుంది. దీనివల్ల గుండెకు రక్తప్రసరణ తగ్గిపోతుంది. కొన్నిసార్లు రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టడం వల్ల ఆకస్మిక గుండెపోటు వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది.
-
హెచ్‌డీఎల్ (HDL – మంచి కొలెస్ట్రాల్): ఇది శరీరానికి మేలు చేసే కొలెస్ట్రాల్. ఇది రక్తంలోని అదనపు కొవ్వును తిరిగి కాలేయానికి చేర్చి శరీరం నుంచి తొలగించడంలో సహాయపడుతుంది. కాబట్టి చెడు కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించుకుంటూ, మంచి కొలెస్ట్రాల్‌ను తగినంత స్థాయిలో ఉంచుకోవడం ముఖ్యం.
శరీరంలో కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు ఎంత ఉండాలి? (లిపిడ్ ప్రొఫైల్ చార్ట్)..
రక్తంలో కొవ్వు శాతాన్ని తెలుసుకునేందుకు సాధారణంగా ‘లిపిడ్ ప్రొఫైల్’ (Lipid Profile) పరీక్ష నిర్వహిస్తారు. పెద్దవారికి ఉండాల్సిన ప్రామాణిక సూచికలు..
| కొలెస్ట్రాల్ రకం | ఆరోగ్యకరమైన స్థాయి | సరిహద్దు స్థాయి (Borderline) | ప్రమాదకర స్థాయి (High) |
| మొత్తం కొలెస్ట్రాల్ (Total) | 200 mg/dL కంటే తక్కువ | 200 – 239 mg/dL | 240 mg/dL లేదా అంతకంటే ఎక్కువ |
| చెడు కొలెస్ట్రాల్ (LDL) | 100 mg/dL కంటే తక్కువ | 100 – 159 mg/dL | 160 mg/dL కంటే ఎక్కువ |
| మంచి కొలెస్ట్రాల్ (HDL) | పురుషుల్లో >40 mg/dL, మహిళల్లో >50 mg/dL | – | 40 mg/dL కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు |
| ట్రైగ్లిజరైడ్స్ (Triglycerides) | 150 mg/dL కంటే తక్కువ | 150 – 199 mg/dL | 200 mg/dL లేదా అంతకంటే ఎక్కువ |
(గమనిక: గుండె జబ్బుల చరిత్ర, మధుమేహం ఉన్నవారికి లక్ష్య స్థాయిలను వైద్యులు ఇంకా తక్కువగా నిర్దేశిస్తారు.)
కొలెస్ట్రాల్ పరీక్ష ఎవరెవరు తప్పనిసరిగా చేయించుకోవాలి?
లక్షణాలు బయటకు రావు కాబట్టి కింది సమస్యలు ఉన్నవారు క్రమం తప్పకుండా స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవాలి.
-
అధిక బరువు & పొట్ట కొవ్వు: బరువు ఎక్కువగా ఉన్నవారికి, ప్రత్యేకించి బెల్లీ ఫ్యాట్ ఉన్నవారికి ముప్పు ఎక్కువ.
-
మధుమేహం & అధిక రక్తపోటు (బీపీ): షుగర్ లెవల్స్, బీపీ ఎక్కువగా ఉన్నవారి రక్తనాళాలు సులభంగా దెబ్బతింటాయి.
-
కిడ్నీ వ్యాధిగ్రస్తులు: దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల సమస్యలు ఉన్నవారిలో కొలెస్ట్రాల్ అసమతుల్యత వేగంగా ఏర్పడుతుంది.
-
కుటుంబ చరిత్ర: కుటుంబంలో చిన్న వయసులోనే ఎవరికైనా గుండెపోటు వచ్చిన చరిత్ర ఉంటే ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం.
-
ధూమపానం & శారీరక శ్రమ లేకపోవడం: సిగరెట్ తాగడం వల్ల మంచి కొలెస్ట్రాల్ తగ్గిపోతుంది. అలాగే రోజంతా కూర్చుని పనిచేసే వారు 20 ఏళ్ల వయసు నుంచే వైద్యుల సలహాతో స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవడం మంచిది.
చెడు కొలెస్ట్రాల్ తగ్గించుకోవడానికి ఆహారంలో మార్పులు..
ఆహారంలో శాచురేటెడ్, ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్ తగ్గించి పీచు పదార్థాలను పెంచాలి..
-
ఓట్స్ & తృణధాన్యాలు: ఓట్స్‌లో ఉండే సాల్యుబుల్ ఫైబర్ రక్తంలో ఎల్డీఎల్ కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గిస్తుంది.
-
కూరగాయలు, తాజా పండ్లు: ఆకుకూరలు, బీన్స్, క్యారెట్, యాపిల్, జామ వంటి పీచు ఎక్కువగా ఉండే పండ్లను రోజూ తీసుకోవాలి.
-
నట్స్: పరిమిత మోతాదులో బాదం, వాల్‌నట్స్ వంటివి తీసుకోవడం వల్ల గుండెకు మేలు జరుగుతుంది.
-
నూనెలు, వేపుళ్లు నివారించండి: పూరీలు, సమోసాలు, బజ్జీలు, చిప్స్ వంటి డీప్ ఫ్రైడ్ ఫుడ్స్, బేకరీ ఉత్పత్తులు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలను పూర్తిగా పక్కన పెట్టాలి.
-
మాంసాహారం: రెడ్ మీట్, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసానికి బదులుగా ఒమేగా-3 సమృద్ధిగా ఉండే చేపలను ఎంచుకోవచ్చు.
జీవనశైలి మార్పులు..
-
క్రమం తప్పని వ్యాయామం: ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నిమిషాల వేగవంతమైన నడక (Brisk Walk) లేదా వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల మితమైన శారీరక శ్రమ (సైక్లింగ్, స్విమ్మింగ్, జాగింగ్) ఉండాలి.
-
వ్యసనాలకు దూరం: ధూమపానం పూర్తిగా మానేయాలి, మద్యం వినియోగాన్ని వీలైనంత వరకు తగ్గించాలి లేదా మానివేయాలి.
-
ఒత్తిడి నివారణ & నిద్ర: తగినంత సమయం (7-8 గంటలు) నిద్రపోవడంతో పాటు, మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడానికి నిత్యం ధ్యానం, యోగా సాధన చేయాలి.
కొలెస్ట్రాల్ ప్రమాదకర స్థాయికి చేరినప్పుడు కేవలం ఆహార నియంత్రణ మాత్రమే సరిపోకపోవచ్చు. అలాంటి సమయాల్లో వైద్యుల పర్యవేక్షణలో తగిన మందులు వాడుతూ క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలిని పాటించినప్పుడే గుండెను సురక్షితంగా కాపాడుకోవచ్చు.