Nobel Peace Prize: మానవ హక్కుల పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాల అమలు కోసం జీవితాంతం అలుపెరగని పోరాటం చేసిన భారత సంతతి మహిళ నవనీతం “నవి” పిళ్లైని (Navanethem ‘Navi’ Pillay) ప్రతిష్టాత్మక నోబెల్ శాంతి బహుమతి వరించింది. అంతర్జాతీయ శాంతిని పెంపొందించడం, అణగారిన వర్గాల హక్కుల కోసం న్యాయపోరాటం చేయడంలో ఆమె చూపిన అసమాన ప్రతిభకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని ప్రకటించారు.
ఒకప్పుడు కేవలం చర్మం రంగు కారణంగా దక్షిణాఫ్రికాలో న్యాయమూర్తుల గదుల్లోకి ప్రవేశించకుండా నిషేధానికి గురైన ఆమె.. అదే దేశంలో హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అయిన తొలి శ్వేతజాతీయేతర (నాన్-వైట్) మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు.
డర్బన్ బస్సు డ్రైవర్ కుమార్తె నుంచి హార్వర్డ్ డాక్టరేట్ వరకు..
నవి పిళ్లై 1941లో దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో ఒక తమిళ భారతీయ సంతతి కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి ఓ సాధారణ బస్సు డ్రైవర్. తీవ్రమైన జాతి వివక్ష (అపార్త్‌హైడ్) రాజ్యమేలుతున్న రోజుల్లో తీవ్ర ఆర్థిక, సామాజిక ఇబ్బందుల నడుమ ఆమె పెరిగారు.
అనేక వివక్షాపూరిత అడ్డంకులను అధిగమించి ఆమె 1963లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ నతాల్ నుంచి బీఏ, 1965లో న్యాయశాస్త్ర పట్టా (లా) పొందారు. ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిగాంచిన హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి లాలో డాక్టరేట్ (LL.D.) పూర్తి చేశారు.
1967లో నతాల్ ప్రావిన్స్‌లో సొంత లా ఫర్మ్‌ను ప్రారంభించిన తొలి శ్వేతజాతీయేతర మహిళగా గుర్తింపు పొందారు. చిన్న కార్యాలయం నుంచే వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమకారుల తరఫున వాదించారు. రాజకీయ ఖైదీల హక్కుల కోసం, వివక్షాపూరిత జైలు నిబంధనలపై గట్టిగా పోరాడారు.
అంతర్జాతీయ వేదికలపై చారిత్రాత్మక మైలురాళ్ళు..
జాతి వివక్ష పాలన ముగిసిన అనంతరం నెల్సన్ మండేలా అధ్యక్షతన నవి పిళ్లై దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టు తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ న్యాయరంగంలో ఆమె పలు కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
-
రువాండా అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్ (ICTR):రువాండా నరమేధం కేసుల విచారణ సమయంలో ఆమె కీలక తీర్పు వెలువరించారు. అంతర్జాతీయ న్యాయ చరిత్రలోనే మొదటిసారిగా లైంగిక దాడిని (రేప్) యుద్ధనేరంగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక సంపూర్ణ జాతిసంహార (జెనోసైడ్) చర్యగా గుర్తిస్తూ చారిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చిన ధర్మాసనంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు.
-
అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు (ICC):హేగ్‌లోని అంతర్జాతీయ నేరాల న్యాయస్థానంలో తొలి న్యాయమూర్తులలో ఒకరిగా ఆరేళ్ల పాటు సేవలందించారు.
-
ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్ (2008–2014):ఐరాస మానవ హక్కుల విభాగానికి చీఫ్‌గా పనిచేసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అణచివేతకు గురైన బాధితుల పక్షాన నిలిచారు.
-
ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా విచారణ కమిషన్:ఇటీవలి కాలంలో ఇజ్రాయెల్, ఆక్రమిత పాలస్తీనా ప్రాంతాలలో జరిగిన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై నిష్పక్షపాత విచారణ జరిపిన ఐరాస ప్రత్యేక దర్యాప్తు కమిషన్‌కు ఆమె అధ్యక్షత వహించి తన నిబద్ధతను చాటుకున్నారు.
ఒక సాధారణ తమిళ డ్రైవర్ కుటుంబంలో పుట్టి.. జాతి వివక్షను ఎదిరించి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా న్యాయం, శాంతి కోసం గళమెత్తిన నవి పిళ్లైకి నోబెల్ శాంతి పురస్కారం లభించడం పట్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.