BC Reservations Case: ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో వెనుకబడిన తరగతులకు (BC) 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టులో గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవోలను రద్దు చేస్తూ ఏపీ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు పూర్తిగా సమర్థించింది. హైకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాల్లో జోక్యం చేసుకునేందుకు నిరాకరిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్ (SLP)ను కొట్టివేసింది. జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా, జస్టిస్ శీల్ నాగులతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపి తుది తీర్పును వెలువరించింది.
సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు..
ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ వర్గాలన్నింటికీ కలిపి మొత్తం రిజర్వేషన్లు రాజ్యాంగబద్ధంగా 50 శాతం పరిమితిని మించకూడదన్న సుప్రీంకోర్టు మునుపటి తీర్పులకు (కే. కృష్ణమూర్తి, వికాస్ కిషన్ రావ్ గవాలి కేసుల మార్గదర్శకాలకు) కట్టుబడి ఉండాలని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
డెడికేటెడ్ కమిషన్ నివేదిక ఎక్కడ?..
స్థానిక ఎన్నికల్లో బీసీ కోటా నిర్ధారణకు సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన ‘ట్రిపుల్ టెస్ట్’ (Triple Test) విధానం ప్రకారం డెడికేటెడ్ కమిషన్ నివేదికను పక్కాగా అమలు చేస్తున్నట్లు ఎక్కడుందని ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది. కేవలం సమగ్ర కుటుంబ సర్వే గణాంకాలను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకోలేమని, ప్రభుత్వ డేటా తగినంత శాస్త్రీయంగా లేదని వ్యాఖ్యానిస్తూ హైకోర్టు తీర్పు సహేతుకమైనదేనని తేల్చింది.
వివాదం నేపథ్యం – హైకోర్టులో ఏం జరిగింది?:
గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్‌లు, జిల్లా పరిషత్‌లతో పాటు మున్సిపాలిటీలు, కార్పొరేషన్లలో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేసేందుకు ఏపీ పంచాయతీరాజ్ శాఖ జీవో నం.105, పురపాలక శాఖ జీవో నం.1065లను జారీ చేసింది.
-
ఈ జీవోల వల్ల మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50 శాతం పరిమితిని దాటిపోతున్నాయంటూ హైకోర్టులో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యాలు (PIL) దాఖలయ్యాయి.
-
విచారించిన ఏపీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం.. ఆ రెండు జీవోలను రద్దు చేయడంతో పాటు, ఆరు వారాల్లోగా ఎన్నికల ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని ఆదేశించింది.
-
హైకోర్టు తీర్పుపై మధ్యంతర స్టే ఇవ్వాలని కోరుతూ ఏపీ ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా, అక్కడ కూడా ప్రభుత్వానికి చుక్కెదురైంది.
త్వరలోనే ఎన్నికల షెడ్యూల్? – పార్టీల వ్యూహం..
సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో రిజర్వేషన్ల అంశంపై పూర్తి న్యాయపరమైన స్పష్టత వచ్చింది. కోర్టు నిర్దేశించిన 50 శాతం పరిమితికి లోబడే రిజర్వేషన్లను ఖరారు చేస్తూ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (SEC) దసరా తర్వాత స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసే అవకాశం ఉందని ప్రచారం జరుగుతోంది.
మరోవైపు చట్టపరమైన రిజర్వేషన్లకు కోర్టుల బ్రేక్ పడినప్పటికీ.. కూటమి పార్టీలు రాజకీయంగా పార్టీ టికెట్ల కేటాయింపులో బీసీలకు 34 శాతానికి పైగా స్థానాలను కేటాయిస్తామని ఇప్పటికే సంకేతాలు ఇచ్చాయి.