Plane Crashes: గతంతో పోలిస్తే ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పుణ్యమా అని విమాన ప్రయాణాలు ఎంతో సురక్షితంగా మారాయి. మెకానికల్ లోపాలు, ఇంజిన్ వైఫల్యాలు, ప్రతికూల వాతావరణం వల్ల జరిగే ప్రమాదాలు గణనీయంగా తగ్గాయి. అయితే, ఇప్పుడు గ్లోబల్ ఏవియేషన్ పరిశ్రమ ముందు ఊహించని ఒక వింతైన, భయంకరమైన సవాలు వచ్చిపడింది. ఆ ప్రమాదం బయటి నుంచి వచ్చేది కాదు.. స్వయంగా వందలాది మంది ప్రయాణికుల ప్రాణాలను గాల్లో మోసుకెళ్లే విమానం కాక్‌పిట్ లోపలి నుంచే పొంచి ఉంది.
ఒక పైలట్ ఉద్దేశపూర్వకంగానే విమానాన్ని కూల్చేయాలని లేదా దెబ్బతీయాలని చూస్తే ఆ ప్రమాదం నుంచి ప్రయాణికులను ఎలా కాపాడాలి? ఇటీవల వెలుగుచూసిన ‘ఫ్లైదుబాయ్’ (Flydubai) ఘటనతో ఈ ప్రశ్న అంతర్జాతీయ విమానయాన రంగంలో మరోసారి తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.
గణాంకాలు చెబుతున్న చేదు నిజాలు – 800 మంది మృతి..
ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ అసోసియేషన్ (IATA), వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ నివేదికల ప్రకారం బయటపడ్డ ఆందోళనకర విషయాలు..
ప్రయాణాలు పెరిగినా తగ్గిన ప్రమాదాలు..
గత 20 ఏళ్లలో (2005 నుంచి 2025 వరకు) ప్రపంచవ్యాప్తంగా విమాన ప్రయాణాల సంఖ్య దాదాపు 37% పెరిగింది. ఇదే సమయంలో వాణిజ్య విమాన ప్రమాదాల్లో మరణాల సంఖ్య ఏకంగా 35% తగ్గింది.
మొత్తం మరణాలు: 2005-2025 మధ్య కాలంలో కమర్షియల్ ఏవియేషన్‌లో 270 ఘోర ప్రమాదాలు జరగ్గా, మొత్తం 8,470 మంది ప్రయాణికులు (ఇతర ప్రాణనష్టాలతో కలిపి 8,778 మంది) మరణించారు.
ఉద్దేశపూర్వక చర్యలతో 800 మంది బలి..
అయితే అత్యంత భయానకమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఇదే 20 ఏళ్ల వ్యవధిలో జరిగిన ప్రమాదాల్లో కనీసం 800 మంది ప్రయాణికులు పైలట్ల ఉద్దేశపూర్వక చర్యల (పైలట్ సూసైడ్ లేదా మానసిక అస్థిరతతో కూల్చివేత) కారణంగానే ప్రాణాలు కోల్పోయారని అమెరికన్ భద్రతా సంస్థల నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
చరిత్రలోని చేదు అనుభవాలు – దర్యాప్తులో భిన్నాభిప్రాయాలు..
పైలట్ ఉద్దేశపూర్వక కుట్రలతో జరిగిన పలు ఘటనలు ఇప్పటికీ ప్రపంచాన్ని వెంటాడుతూనే ఉన్నాయి..
-
2015 జర్మన్‌వింగ్స్ దుర్ఘటన (Germanwings 9525)..కో-పైలట్ ఆండ్రియాస్ లూబిట్జ్ ఉద్దేశపూర్వకంగా కెప్టెన్‌ను కాక్‌పిట్ బయటే లాక్ చేసి, విమానాన్ని ఫ్రెంచ్ ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లోకి తీసుకెళ్లి ఢీకొట్టించాడు. ఈ దారుణంలో 150 మంది అక్కడికక్కడే సజీవదహనమయ్యారు. పైలట్ మానసిక ఒత్తిడి, ఆత్మహత్యా సదృశ్య చర్యగా అధికారికంగా ధ్రువీకరించబడిన కేసు ఇది.
-
అపరిష్కృత మిస్టరీలు (MH370, చైనా ఈస్టర్న్, ఎయిర్ ఇండియా)..2014 నాటి మలేషియా ఎయిర్‌లైన్స్ MH370 అదృశ్యం, 2022 నాటి చైనా ఈస్టర్న్ క్రాష్, 2025 నాటి ఎయిర్ ఇండియా ప్రమాదాల్లోనూ అమెరికన్ పరిశోధకులు పైలట్ల ఉద్దేశపూర్వక చర్యల అనుమానాలను వ్యక్తం చేశారు. అయితే, ఆయా దేశాల స్థానిక దర్యాప్తు సంస్థల తుది నివేదికలు ఇంకా వీటిని అధికారికంగా నూరు శాతం ధ్రువీకరించకపోవడంతో పలు భిన్నాభిప్రాయాలు కొనసాగుతున్నాయి.
సాంకేతిక లోపాలు కాదు.. మనుషుల మైండ్‌సెట్ ప్రధాన సమస్య!..
విమానం రక్షణ వ్యవస్థల్లో ఇప్పుడు ప్రశ్న కేవలం “మెషీన్లలో సాంకేతిక లోపాన్ని ఎలా ఆపాలి?” అన్నది మాత్రమే కాదు.. “కాక్‌పిట్ లోపల ఉన్న మనిషే విమానాన్ని ప్రమాదంలోకి నెట్టాలని చూస్తే అతడిని ఎలా నిలువరించాలి?” అన్నదే అసలైన సవాలుగా మారింది.
ఈ ప్రమాదకర పరిణామాలను అరికట్టేందుకు అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థలు, రెగ్యులేటర్లు, ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ తయారీదారులు (బోయింగ్, ఎయిర్‌బస్) ఇప్పుడు సరికొత్త రక్షణ విధానాలపై దృష్టి సారిస్తున్నారు:
-
కఠినమైన సైకలాజికల్ స్క్రీనింగ్: పైలట్ల ఎంపిక, వార్షిక వైద్య పరీక్షల్లో మానసిక ఆరోగ్యం (Mental Health), డిప్రెషన్ తీవ్రతను గుర్తించే ప్రత్యేక వ్యవస్థలను తప్పనిసరి చేయడం.
-
‘రూల్ ఆఫ్ టూ’ కఠినతరం: కాక్‌పిట్‌లో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఒకే ఒక్క పైలట్ ఒంటరిగా ఉండకుండా, ఎల్లప్పుడూ ఇద్దరు సిబ్బంది ఉండేలా నిబంధనలు.
-
ఆటోమేటిక్ ఓవర్‌రైడ్ టెక్నాలజీ: ఒకవేళ పైలట్ కావాలనే విమానాన్ని నేలవైపు లేదా పర్వతాల వైపు మళ్లించే తీవ్ర చర్యలకు పాల్పడితే.. గ్రౌండ్ కంట్రోల్ లేదా విమానంలోని ఏఐ కంప్యూటరే కాక్‌పిట్ కంట్రోల్స్‌ను తన చేతుల్లోకి తీసుకుని విమానాన్ని సురక్షితంగా నిలిపే ఆధునిక సాంకేతికతపై పరిశోధనలు ముమ్మరమయ్యాయి.