West Bengal: పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సమయం దగ్గరపడుతున్న కొద్దీ రాజకీయంగానే కాకుండా న్యాయపరంగానూ ఉత్కంఠ పెరుగుతోంది. రాష్ట్రంలోని 294 అసెంబ్లీ స్థానాలకు ఏప్రిల్ 23 మరియు ఏప్రిల్ 29 తేదీల్లో రెండు దశల్లో పోలింగ్ జరగాల్సి ఉంది. అయితే, సవరించిన ఓటర్ల జాబితా (SIR) విషయంలో తలెత్తిన వివాదంపై సుప్రీంకోర్టు నేడు (ఏప్రిల్ 6) చేపట్టనున్న విచారణ అత్యంత కీలకంగా మారింది. ఓటర్ల జాబితాలో అక్రమంగా పేర్ల తొలగింపు జరిగిందన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో, సుమారు 27 లక్షల మంది ఓటు హక్కు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. దీనిపై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఇచ్చే ఆదేశాలపైనే ఎన్నికల భవితవ్యం ఆధారపడి ఉంది.
సుప్రీంకోర్టు జోక్యం – అసలేం జరిగింది?
ఓటర్ల జాబితా రూపకల్పనలో పారదర్శకత లోపించిందని, భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) ఇంకా మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వం మధ్య “విశ్వాస లోటు” ఉందని భావించిన సుప్రీంకోర్టు, గత ఫిబ్రవరి 20న ఆర్టికల్ 142 కింద తన అసాధారణ అధికారాలను ఉపయోగించి ఈ వ్యవహారంలో జోక్యం చేసుకుంది. ఏ ఒక్క అర్హత గల ఓటరు కూడా జాబితా నుండి తొలగించబడకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ ప్రక్రియ కోసం కలకత్తా హైకోర్టు ద్వారా 530 మంది న్యాయాధికారులను నియమించగా, పని ఒత్తిడి దృష్ట్యా పొరుగు రాష్ట్రాల నుండి మరో 200 మందిని తీసుకువచ్చి ఈ సంఖ్యను 700కు పెంచారు.
గణాంకాలు మరియు ఆందోళనలు
తుది జాబితా నుండి సుమారు 60 లక్షల పేర్లను తొలగించగా, పరిశీలన తర్వాత 33 లక్షల మందిని తిరిగి చేర్చే అవకాశం ఉందని అంచనా. అయినప్పటికీ, ఇంకా 27 లక్షల మంది జాబితాకు వెలుపలే ఉండిపోతున్నారు. మరోవైపు, 19 అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్స్ ఏర్పాటు చేసినా, అవి ఇప్పటివరకు కేవలం ఒకే ఒక కేసును (ఫరక్కా నియోజకవర్గ అభ్యర్థి మెహతాబ్ షేక్ కేసు) పరిష్కరించాయి. నామినేషన్ల దాఖలుకు గడువు ముగియకముందే లక్షలాది అప్పీళ్లను పరిష్కరించడం అసాధ్యమనే వాదన వినిపిస్తోంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం – పరిష్కారం ఏమిటి?
మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ ఎస్.వై. ఖురేషీ ఈ సంక్షోభం నుండి బయటపడటానికి రెండు మార్గాలను సూచిస్తున్నారు:
-
పాత జాబితాతో ముందుకు వెళ్లడం: 2025 ప్రత్యేక సవరణ జాబితా ఆధారంగా ఎన్నికలు నిర్వహించడం.
-
షరతులతో కూడిన అనుమతి: అప్పీళ్లు పెండింగ్లో ఉన్నవారిని కూడా తాత్కాలికంగా ఓటు వేయడానికి అనుమతించడం.
రాజ్యాంగ సంక్షోభం తప్పదా?
మొదటి దశ ఎన్నికలకు ఓటర్ల జాబితాను స్తంభింపజేయాల్సిన గడువు ఈరోజే (ఏప్రిల్ 6) ముగుస్తోంది. ఒకవేళ సుప్రీంకోర్టు నామినేషన్ల గడువును పొడిగించకపోతే, కొత్తగా పేర్లను చేర్చడం కుదరదు. ఇదిలా ఉండగా, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ కేంద్రంపై మండిపడుతూ, ఎన్నికలను వాయిదా వేసి రాష్ట్రపతి పాలన విధించేందుకు బీజేపీ కుట్ర చేస్తోందని ఆరోపించారు. మాల్దాలో న్యాయాధికారులను బందీలుగా పట్టుకున్న ఘటన రాష్ట్రంలో శాంతిభద్రతల పరిస్థితిని ప్రతిబింబిస్తోంది.
నేటి విచారణలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఓటర్ల జాబితా గడువును పొడిగిస్తుందా లేక ఎన్నికలను షెడ్యూల్ ప్రకారమే జరపాలని ఆదేశిస్తుందా అన్నది తేలాల్సి ఉంది.