Union Budget 2025: ఆర్ధికమంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఈరోజు లోక్ సభలో 2025 బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు. ఈ బడ్జెట్ లో యువతకు పెద్ద పీట వేసిన ఆర్ధికమంత్రి ఉపాధి నైపుణ్యాల పెంపుదలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. అందుకోసం పలు విధానాలను ప్రకటించారు. ఆ వివరాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ఓలా, స్విగ్గీల్లో పనిచేసే యువత కోసం ఐ-కార్డులు తయారు చేసి ఇ-శ్రమ్ పోర్టల్లో రిజిస్ట్రేషన్ చేయనున్నారు. గిగ్ వర్కర్లు కూడా జన్ ఆరోగ్య యోజన ప్రయోజనాలను పొందుతారు. దీంతో పాటు మెడికల్ చదువుల కోసం కాలేజీలు, ఆసుపత్రుల్లో 10 వేల సీట్లు పెంచనున్నారు. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2025 బడ్జెట్ ప్రసంగంలో యువతకు ఉద్యోగ నైపుణ్యానికి సంబంధించి ఈ 9 ప్రకటనలు చేశారు-
ఐఐటీ, ఐఐఎస్సీల్లో 10 వేల ఫెలోషిప్లు అందుబాటులో ఉంటాయి.
వచ్చే ఏడాది వైద్య విద్యలో 10 వేల సీట్లు పెరగనున్నాయి. ఐదేళ్లలో 75,000 సీట్లు పెరుగుతాయి.
ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో 50 వేల అటల్ టింకరింగ్ ల్యాబ్లు నిర్మించనున్నారు.
ఇండియన్ లాంగ్వేజ్ బుక్ స్కీమ్ సహాయంతో, పాఠశాల,ఉన్నత విద్య కోసం డిజిటల్ పుస్తకాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ స్కిల్లింగ్ కింద 5 కొత్త కేంద్రాలను నిర్మించనున్నారు.
500 కోట్ల బడ్జెట్తో AI ఫర్ ఎడ్యుకేషన్లో మూడు సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్లను నిర్మించనున్నారు.
23 ఐఐటీలలో 65,000 సీట్లు పెరగనున్నాయి, ఐఐటీ పాట్నాలో హాస్టల్ – మౌలిక సదుపాయాలు విస్తరిస్తారు.
నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఫుడ్ టెక్నాలజీ, ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ అండ్ మేనేజ్మెంట్ బీహార్లో ప్రారంభిస్తారు.
భారత్ నెట్ ప్రాజెక్ట్ కింద ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ కల్పించనున్నారు.
2024లో యువత కోసం 5 పథకాలు ప్రకటించారు. వీటిలో 4 ఇంకా ప్రాసెస్లో ఉండగా, 1 స్కీమ్ హోల్డ్లో ఉంది. ఈ 5 పథకాల అప్ డేట్స్ ఈ క్రింది విధంగా ఉంది-
పథకం 1: నైపుణ్యం
2024 ప్రకటన: టాప్ కంపెనీలలో ఇంటర్న్షిప్
దేశంలోని టాప్ 500 కంపెనీల్లో ఏటా 20 లక్షల మంది యువతకు ప్రభుత్వం ఇంటర్న్షిప్ను అందించనుంది.
ఇంటర్న్షిప్ సమయంలో, ప్రతి నెల రూ.5,000 స్టైఫండ్ ఇవ్వబడుతుంది.
రానున్న ఐదేళ్లలో మొత్తం 1 కోటి మంది యువత నైపుణ్యం సాధించనున్నారు.
ప్రస్తుత స్థితి:
ఇంటర్న్షిప్ కోసం ఆన్లైన్ రిజిస్ట్రేషన్లు 12 అక్టోబర్ 2024 నుండి ప్రారంభమయ్యాయి.
నవంబర్ 15 వరకు 6.21 లక్షల మంది యువత ఇంటర్న్షిప్ కోసం నమోదు చేసుకున్నారు.
డిసెంబరు 2న దీన్ని ప్రారంభించాల్సి ఉండగా, అదే రోజున ఈ పథకాన్ని నిలిపివేశారు.
2 నెలల తర్వాత కూడా, పథకం పునఃప్రారంభానికి తేదీ లేదు.
పథకం 2: మాన్యుఫాక్చరింగ్ లో ఉద్యోగాల కల్పన
2024 ప్రకటన: మొదటి ఉద్యోగంపై ప్రోత్సాహకం
తయారీ రంగంలో తొలిసారిగా ఉద్యోగాలు పొందిన వారికి ప్రోత్సాహకాలు లభిస్తాయి.
ప్రభుత్వం ఉద్యోగార్థికి మరియు ఉద్యోగ ప్రదాతకు ఇద్దరికీ ప్రోత్సాహకాలను ఇస్తుంది.
EPFOలో మొదటి 4 సంవత్సరాల డిపాజిట్ల ఆధారంగా ప్రోత్సాహకం నిర్ణయించబడుతుంది.
30 లక్షల మంది యువత లబ్ధి పొందనున్నారు.
ప్రస్తుత స్థితి: ఇంకా ప్రారంభించబడలేదు
EPFOలో నమోదు చేసుకోవడానికి ఉద్యోగులు 30 నవంబర్ 2024 వరకు సమయం ఇచ్చారు.
చివరి తేదీని ఒకసారి 15 డిసెంబర్ 2024 వరకు ఆపై 15 జనవరి 2025 వరకు పొడిగించారు.
ప్రోత్సాహకం ఎంత, ఏ మాధ్యమం ద్వారా అందజేయాలనే నిబంధనలు ఇంకా ఖరారు కాలేదు.
పథకం 3: మొదటిసారి ఉపాధి
2024 ప్రకటన: మొదటి జీతంతో సమానమైన బోనస్
ఈపీఎఫ్ఓలో తొలిసారిగా రిజిస్టర్ చేసుకున్న వారికి ప్రభుత్వం రూ.15,000 ఇస్తుంది.
ఈ బోనస్ 3 వాయిదాలలో నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాకు బదిలీ చేయబడుతుంది.
నెలవారీ జీతం రూ.లక్ష కంటే తక్కువ ఉంటేనే పథకం ప్రయోజనం లభిస్తుంది.
ఈ పథకం ద్వారా 2 కోట్ల 10 లక్షల మంది యువతకు సహాయం అందించనున్నారు.
ప్రస్తుత స్థితి: ఇంకా ప్రారంభించబడలేదు
మొదటి ఉద్యోగంలో ఉన్న ఉద్యోగులకు EPFO నమోదు కోసం 30 నవంబర్ 2024 వరకు సమయం ఇవ్వబడింది.
ఈ తేదీని మొదట 15 డిసెంబర్ 2024 వరకు మరియు తర్వాత 15 జనవరి 2025 వరకు పొడిగించారు.
తొలి విడత సొమ్ము ఇంకా బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ కాలేదని సమాచారం.
పథకం 4: యజమానికి మద్దతు
2024 ప్రకటన: కంపెనీలకు EPF రీయింబర్స్మెంట్
ఈపీఎఫ్ఓలో కొత్త ఉద్యోగులను చేర్చుకోవడంపై ప్రభుత్వం యాజమాన్యాలకు రీయింబర్స్మెంట్ ఇస్తుంది.
1 లక్ష కంటే తక్కువ జీతం ఉన్న ఉద్యోగులు EPFOలో చేరడం ద్వారా ఈ ప్రయోజనం పొందుతారు.
యజమానికి 2 సంవత్సరాల పాటు ప్రతి నెలా రూ. 3,000 రీయింబర్స్మెంట్ ఇవ్వబడుతుంది.
ప్రస్తుత స్థితి: ఇంకా ప్రారంభించబడలేదు
కొత్త ఉద్యోగుల EPFO నమోదుకు చివరి తేదీ 15 జనవరి 2025.
సమాచారం ప్రకారం, యజమానులు ఇంకా రీయింబర్స్మెంట్ పొందడం ప్రారంభించలేదు.
పథకం 5: ఉన్నత విద్యా రుణం
2024 ప్రకటన: రూ. 10 లక్షల వరకు ఉచిత రుణం హామీ
ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో అడ్మిషన్ కోసం రూ.10 లక్షల వరకు రుణాలకు ప్రభుత్వ సహాయం అందుబాటులో ఉంటుంది.
7.5 లక్షల వరకు రుణాలపై ప్రభుత్వం 75% క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఇస్తుంది. అంటే, రుణం తిరిగి చెల్లించకపోతే, బ్యాంకు ప్రభుత్వం నుండి 75% డబ్బును రికవరీ చేస్తుంది.
10 లక్షల వరకు రుణాలపై ప్రభుత్వం 3% వార్షిక వడ్డీని ఇస్తుంది.
ప్రస్తుత స్థితి: ఇంకా ప్రారంభించబడలేదు
6 నవంబర్ 2024న, ప్రభుత్వం ప్రధానమంత్రి విద్యాలక్ష్మి పథకాన్ని ఆమోదించింది.
ఈ పథకం ఫిబ్రవరి 2025 నుండి ప్రారంభం కానుంది.
దేశంలోని ప్రతి 1000 మంది నిరుద్యోగుల్లో 32 మంది ఉన్నారు
2024లో దేశంలో నిరుద్యోగిత రేటు 3.2% ఉంటుంది. అంటే, ఉద్యోగం కోసం చూస్తున్న ప్రతి 1000 మందిలో 32 మంది నిరుద్యోగులు. 2023లో కూడా నిరుద్యోగిత రేటు 3.2గా ఉంది. ఇది 2022 సంవత్సరానికి 4.1% నిరుద్యోగిత రేటుతో పోలిస్తే తగ్గింది.