Toll plaza: దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న జాతీయ రహదారులపై ప్రయాణించే వాహనదారులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక సమాచారం అందించింది. హైవే టోల్ ప్లాజాల్లో సంపూర్ణ డిజిటల్ వ్యవస్థను తీసుకువచ్చే దిశగా అడుగులు వేస్తున్న నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI), వచ్చే ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి నగదు చెల్లింపులను పూర్తిగా నిలిపివేయాలని యోచిస్తోంది. ఇకపై టోల్ ఫీజును కేవలం ఫాస్టాగ్ (FASTag) లేదా యూపీఐ (UPI) ద్వారా మాత్రమే చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
ఎందుకు ఈ మార్పు?
టోల్ ప్లాజాల వద్ద నగదు లావాదేవీల వల్ల ట్రాఫిక్ జామ్లు ఏర్పడటమే కాకుండా, సమయం కూడా వృధా అవుతోందని కేంద్రం భావిస్తోంది.
- ట్రాఫిక్ నియంత్రణ: నగదు చెల్లింపుల కోసం వాహనాలు ఆగే అవసరం లేకపోతే, టోల్ ప్లాజాల వద్ద రద్దీ తగ్గుతుంది.
- పారదర్శకత: డిజిటల్ చెల్లింపుల వల్ల ప్రతి పైసా లెక్క పక్కాగా ఉంటుంది, తద్వారా అవినీతికి తావుండదు.
- వేగవంతమైన ప్రయాణం: ‘ఈజ్ ఆఫ్ కమి్యూటింగ్’ (సులభతర ప్రయాణం) లక్ష్యంలో భాగంగా ఈ సాంకేతిక ఆధారిత నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ప్రస్తుత నిబంధనలు ఎలా ఉన్నాయి?
ప్రస్తుతం హైవేలపై ఫాస్టాగ్ వాడకం ఇప్పటికే 98 శాతానికి పైగా పెరిగింది. అయితే, కొంతమంది ఇంకా నగదు వాడుతున్నారు. ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం:
- నగదు చెల్లింపు పెనాల్టీ: ఫాస్టాగ్ లేకుండా నగదు చెల్లించే వారికి రెట్టింపు ఫీజు (2x) వసూలు చేస్తున్నారు.
- యూపీఐ వెసులుబాటు: యూపీఐ ద్వారా చెల్లిస్తే కేవలం 1.25 రెట్లు మాత్రమే వసూలు చేస్తూ, ప్రజలను డిజిటల్ చెల్లింపుల వైపు ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
ఏప్రిల్ 1 నుండి ఈ ప్రతిపాదన అమల్లోకి వస్తే, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 1,150 కి పైగా టోల్ ప్లాజాల్లో నగదు కౌంటర్లు పూర్తిగా కనుమరుగవుతాయి. వాహనదారులు తమ ఫాస్టాగ్లను ముందే రీఛార్జ్ చేసుకోవాలని లేదా యూపీఐ యాప్స్ను సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ఈ మార్పు వల్ల హైవే మౌలిక సదుపాయాలు ఆధునీకరించబడటమే కాకుండా, ప్రయాణికులకు ఆహ్లాదకరమైన ప్రయాణ అనుభవం లభిస్తుంది.