US–Israel Attack on Iran: పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధం కేవలం 3 దేశాల మధ్య పైనే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పునాదులను కదిలిస్తున్నాయి. ఇరాన్లోని కీలక ప్రాంతాలపై అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల అనంతరం, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు (Crude Oil) ఇంకా వంట గ్యాస్ (LPG) సరఫరా గొలుసు పూర్తిగా చిన్నాభిన్నమయ్యే ప్రమాదం ఏర్పడింది. ఈ పరిణామం చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే భారత్ వంటి దేశాలకు పెను సవాలుగా మారనుంది.
హోర్ముజ్ జలసంధి: ప్రపంచ ఇంధన నాడి ఇక్కడే!
ప్రస్తుత యుద్ధంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz). ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజూ సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు ఐదో వంతు (20%) ఈ సన్నని సముద్ర మార్గం గుండానే ప్రయాణిస్తుంది.
- దిగ్బంధం ముప్పు: ఇరాన్ తనపై జరుగుతున్న దాడులకు ప్రతిచర్యగా ఈ జలసంధిని మూసివేస్తే, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్ మరియు కువైట్ వంటి దేశాల నుండి ఎగుమతులు ఆగిపోతాయి.
- భీకర ధరలు: సరఫరాలో స్వల్ప ఆటంకం కలిగినా, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఎల్పీజీ ఒప్పందాల పరిస్థితి ఏంటి?
ఇరాన్తో భారత్ మరియు ఇతర దేశాలు చేసుకున్న చమురు, ఎల్పీజీ (LPG) వాణిజ్య ఒప్పందాలు ఇప్పుడు ప్రశ్నార్థకంగా మారాయి.
- సరఫరా నిలిపివేత: యుద్ధం వల్ల ఇరాన్ అడుగుజాడల్లో నడిచే నౌకలకు భద్రత కరువవడంతో, ఎల్పీజీ ట్యాంకర్ల రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి.
- ప్రత్యామ్నాయాల వేట: ఇరాన్ నుండి వచ్చే చౌక చమురు ఇంకా గ్యాస్ నిలిచిపోతే, ఇతర దేశాల నుండి అత్యధిక ధరలకు కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇది దేశీయంగా గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది.
సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు!
ఈ యుద్ధం వల్ల కలిగే ఆర్థిక పరిణామాలు నేరుగా సామాన్యుడిపైనే పడనున్నాయి.
- ద్రవ్యోల్బణం: చమురు ధరలు పెరిగితే రవాణా ఖర్చులు (Freight charges) విపరీతంగా పెరుగుతాయి. ఫలితంగా కూరగాయలు, పాలు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి.
- రూపాయి పతనం: దిగుమతి బిల్లు పెరగడం వల్ల భారత రూపాయి విలువ డాలర్తో పోలిస్తే మరింత బలహీనపడే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ?
ప్రస్తుతం చమురు ఉత్పత్తి దేశాల కూటమి (OPEC) పరిస్థితిని గమనిస్తోంది. ఒకవేళ ఇరాన్ నుండి సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోతే, సౌదీ అరేబియా తన అదనపు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగిస్తుందా అన్నది వేచి చూడాలి. అయితే, సముద్ర మార్గాల్లో యుద్ధ నౌకల సంచారం పెరిగినందున, బీమా ఖర్చులు (Insurance premiums) పెరిగి చమురు రవాణా మరింత ఖరీదుగా మారింది.