Bharathi Cement: ఆంధ్రప్రదేశ్లో గత ప్రభుత్వ హయాంలో జరిగిన గనుల కేటాయింపులపై కూటమి ప్రభుత్వం ఉక్కుపాదం మోపుతోంది. ముఖ్యంగా భారతి సిమెంట్స్, రామ్కో సిమెంట్స్ సంస్థలు నిబంధనలకు విరుద్ధంగా సున్నపురాయి (లైమ్స్టోన్) లీజులు పొందాయనే అంశంపై గనుల శాఖ నోటీసులు జారీ చేయడం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో వేడి పుట్టించింది. 2015 కేంద్ర మైనింగ్ చట్టం ప్రకారం కేవలం బహిరంగ వేలం (Auction) ద్వారానే కేటాయించాల్సిన గనులను, పాత దరఖాస్తుల పేరుతో ఈ సంస్థలకు కట్టబెట్టడంపై ప్రభుత్వం తీవ్రంగా పరిగణిస్తోంది.
చట్టం ఏం చెబుతోంది? వివాదం ఎక్కడ?
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన మైన్స్ అండ్ మినరల్స్ సవరణ చట్టం, 2015 ప్రకారం గనుల కేటాయింపులో పారదర్శకత ఉండాలి.
ఏదైనా గనిని ప్రైవేట్ సంస్థలకు లీజుకు ఇచ్చేటప్పుడు ఖచ్చితంగా ఈ-వేలం నిర్వహించాలి. తద్వారా ప్రభుత్వానికి అత్యధిక ఆదాయం వస్తుంది.
భారతి సిమెంట్స్, రామ్కో సంస్థలు ఈ-వేలం లేకుండానే లీజులు పొందాయని అధికారులు గుర్తించారు. పాత దరఖాస్తులను సాకుగా చూపిస్తూ నేరుగా లీజులు ఇవ్వడం వల్ల ప్రభుత్వ ఖజానాకు భారీగా గండి పడిందని అభియోగం మోపారు.
నోటీసుల సారాంశం – కంపెనీల ముందున్న సవాలు
గనుల శాఖ జారీ చేసిన నోటీసుల ప్రకారం, ఈ సంస్థలు తమ లీజులను ఎందుకు రద్దు చేయకూడదో వివరణ ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
-
వ్యక్తిగత హాజరు: సంస్థల ప్రతినిధులు గనుల శాఖ అధికారుల ముందుకు వచ్చి, తాము లీజులు పొందిన విధానం చట్టబద్ధమేనని నిరూపించుకోవాలి.
-
ఆదాయ నష్టం: వేలం వేయకపోవడం వల్ల రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చేరాల్సిన రాయల్టీ మరియు ఇతర ఆదాయం ఎంత తగ్గిందో లెక్కలు కడుతున్నారు.
-
రాజకీయ ప్రాధాన్యత: భారతి సిమెంట్స్ వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధినేత జగన్ మోహన్ రెడ్డి కుటుంబానికి చెందిన సంస్థ కావడంతో, ఈ నోటీసులు రాజకీయంగా కూడా ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.
ముగింపు: తదుపరి చర్యలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?
ప్రభుత్వం ఇచ్చిన గడువులోగా ఈ సిమెంట్ కంపెనీలు సంతృప్తికరమైన సమాధానం ఇవ్వని పక్షంలో, ఆ లీజులను తక్షణమే రద్దు చేసే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గత ఐదేళ్లలో జరిగిన మైనింగ్ కేటాయింపులపై ప్రభుత్వం సమగ్ర విచారణ జరుపుతోంది. ఈ క్రమంలోనే మరికొన్ని సంస్థలకు కూడా నోటీసులు అందే అవకాశం ఉందని సమాచారం.