GST Council: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ అధ్యక్షతన న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరిగిన 57వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ (57th GST Council) సమావేశం ముగిసింది. ఈ సమావేశంలో వివిధ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, ఉప ముఖ్యమంత్రులు, రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు.
ఈసారి సమావేశంలో సాధారణ జీఎస్టీ పన్ను స్లాబ్‌లు లేదా రేట్లలో ఎటువంటి మార్పులు చేయలేదు. పన్నుల రేట్ల వ్యవస్థ ఇప్పటికే స్థిరపడిందని స్పష్టం చేస్తూ.. పన్ను విధానాల సరళీకరణ, వివాదాల తగ్గింపు, వ్యాపారాలు-ఎంఎస్ఎంఈలు (MSME), ఈ-కామర్స్ విక్రేతలకు ఊరట కల్పించే చారిత్రాత్మక సంస్కరణలకు కౌన్సిల్ ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ప్రక్రియ సంస్కరణలన్నీ 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అధికారికంగా అమల్లోకి రానున్నాయి.
కౌన్సిల్ తీసుకున్న ప్రధాన నిర్ణయాలు & సంస్కరణలు..
-
పన్ను అధికారుల అరెస్ట్ అధికారాలు రద్దు:జీఎస్టీ అధికారులకు నిర్దిష్ట కేసుల్లో ఇప్పటివరకు ఉన్న అరెస్ట్ అధికారాలను కౌన్సిల్ తొలగించింది. సాధారణ నిబంధనల ఉల్లంఘనలను నేరపూరిత చర్యలుగా చూడకుండా నిరోధించేందుకు, న్యాయపరమైన జోక్యం ఉండేలా ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
-
ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితి రూ.5 కోట్లకు పెంపు:క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించే పరిమితిని అంతకుముందు ఉన్న రూ.1 కోటి నుంచి ఏకంగా రూ.5 కోట్లకు పెంచారు. రూ.5 కోట్ల లోపు వివాదాలపై ఎలాంటి క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయరు.
-
చిన్న వ్యాపారులకు ఏడాదికి ఒకేసారి రిటర్న్:రూ.5 కోట్ల వరకు వార్షిక టర్నోవర్ కలిగిన చిన్న వ్యాపారులు, చిరు వ్యాపారస్తులు నెలానెలా కాకుండా ఏడాదికి ఒకసారి మాత్రమే జీఎస్టీ రిటర్న్స్ దాఖలు చేసే వెసులుబాటు కల్పించారు.
-
జరిమానా తగ్గింపు – చిన్న నోటీసులపై నిషేధం:సాధారణ నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై విధించే గరిష్ట జరిమానా పరిమితిని రూ.25,000 నుంచి రూ.10,000కు తగ్గించారు. అంతేకాకుండా రూ.10,000 లేదా అంతకంటే తక్కువ మొత్తం గల బకాయిలపై పన్ను చెల్లింపుదారులకు షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేయకూడదని సిఫార్సు చేశారు.
-
కనిష్ట శిక్ష రద్దు – కోర్టులకే విచక్షణ:జీఎస్టీ ఉల్లంఘనలపై ఉన్న కనీస శిక్ష నిబంధనను తొలగించారు. కేసు తీవ్రతను బట్టి జరిమానా, జైలు శిక్ష విధించే పూర్తి విచక్షణను న్యాయస్థానాలకే వదిలేశారు. ఆలస్యంగా ఫైల్ చేయడం లేదా పొరపాట్లకు వడ్డీ, సాధారణ జరిమానాతో సరిపెడతారు.
-
రీఫండ్స్ ప్రాసెసింగ్ 10 రోజులకు తగ్గింపు:వ్యాపారుల వర్కింగ్ క్యాపిటల్ ఇరుక్కుపోకుండా ఉండేందుకు రీఫండ్స్ ప్రాసెసింగ్ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గించారు. సుమారు 90 శాతం రీఫండ్‌లు ఎలాంటి మానవ ప్రమేయం లేకుండా ఆటోమేటిక్‌గా, వేగంగా క్లియర్ అయ్యేలా టెక్నాలజీ వ్యవస్థలను ఆధునీకరించారు.
-
ఈ-కామర్స్ చిన్న విక్రేతలకు భారీ వెసులుబాటు:ఫ్లిప్‌కార్ట్, అమెజాన్ వంటి ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో వస్తువులు విక్రయించే సుమారు 9.5 లక్షల మంది చిన్న వ్యాపారులు ప్రతి రాష్ట్రంలో భౌతిక కార్యాలయం చూపించాల్సిన అవసరం లేకుండా.. ప్లాట్‌ఫామ్ వేర్‌హౌస్‌నే తమ వ్యాపార స్థలంగా రిజిస్టర్ చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు. అన్‌రిజిస్టర్డ్ రైడర్ డెలివరీ సేవలపై జీఎస్టీని 18% నుంచి 5%కి తగ్గించారు.
-
రవాణా తనిఖీలకు పక్కా నిబంధన:సరుకుల రవాణాలో వ్యాపారులకు ఇబ్బందులు లేకుండా వస్తువులను తనిఖీ చేయడం, సీజ్ చేసే అధికారం కేవలం సరుకు పంపే రాష్ట్ర (Supplier State) లేదా సరుకు చేరే రాష్ట్ర (Destination State) అధికారులకు మాత్రమే ఉంటుంది. మార్గమధ్యంలో ఇతర రాష్ట్రాల అధికారులు అడ్డుకోలేరు.
ఈ నిర్ణయాలతో వ్యాపార నిర్వహణ మరింత సులభతరం కావడంతో పాటు చిన్న వ్యాపారులకు వేధింపులు తగ్గి, దేశ ఆర్థిక రంగానికి మరింత ఊతం లభిస్తుందని ఆర్థిక శాఖ పేర్కొంది.