Coffee: రాత్రి వేళల్లో పని చేసేటప్పుడు లేదా చదువుకునేటప్పుడు అలసట తెలియకుండా ఉండేందుకు చాలా మంది కాఫీ తాగుతుంటారు. అయితే, ఇలా రాత్రిపూట కెఫీన్ తీసుకోవడం వల్ల నిద్రకు దూరం కావడమే కాకుండా, మన ప్రవర్తనలో విపరీతమైన ఆవేశం (Impulsiveness) పెరుగుతుందని టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అమెరికాలోని ఎల్ పాసోలో ఉన్న ఈ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించిన ఈ తాజా అధ్యయనం ప్రఖ్యాత ‘ఐసైన్స్’ (iScience) జర్నల్లో ప్రచురితమైంది. ఈ అలవాటు పురుషుల కంటే మహిళలపైనే ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతుందని ఈ పరిశోధన స్పష్టం చేస్తోంది.
మెదడు నియంత్రణ తప్పుతుందా?
సాధారణంగా కాఫీలోని కెఫీన్ మనల్ని ఉత్సాహంగా ఉంచుతుందని మనం భావిస్తాం. కానీ రాత్రిపూట దీనిని తీసుకున్నప్పుడు మెదడు తనను తాను నియంత్రించుకునే శక్తిని క్రమంగా కోల్పోతుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. దీనివల్ల ఆలోచించకుండా తప్పుడు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, అనవసరమైన రిస్క్ తీసుకోవడం వంటి ఆవేశపూరిత లక్షణాలు పెరుగుతాయి. విచిత్రమేమిటంటే, ఇదే కెఫీన్ను పగటిపూట తీసుకున్నప్పుడు ప్రవర్తనలో ఎటువంటి మార్పులు కనిపించలేదు. అంటే, మనం కెఫీన్ తీసుకునే సమయం మన మెదడు పనితీరుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
మహిళలపై ప్రభావం ఎందుకు ఎక్కువ?
ఈ అధ్యయనంలో వెల్లడైన మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, పురుషులతో పోలిస్తే మహిళల్లో ఈ ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన చాలా ఎక్కువగా ఉంది. దీనికి ప్రధానంగా మహిళల శరీరంలోని హార్మోన్లు మరియు జీవక్రియలు (Metabolism) కెఫీన్కు భిన్నంగా స్పందించడమే కారణమని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. కెఫీన్ ప్రభావం వల్ల మెదడులో విడుదలయ్యే డోపమైన్ వంటి రసాయనాలు మహిళల భావోద్వేగాలపై పగటికంటే రాత్రిపూట ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతాయి.
సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?
మన మెదడులో అడెనోసిన్ (Adenosine) అనే రసాయనం మనల్ని విశ్రాంతి వైపు నడిపిస్తుంది. కెఫీన్ ఈ అడెనోసిన్ను అడ్డుకుని మెదడును అతిగా ఉత్తేజపరుస్తుంది. శరీరం విశ్రాంతి తీసుకోవాల్సిన రాత్రి సమయంలో ఇలా జరగడం వల్ల విచక్షణ దెబ్బతింటుంది. దీనివల్ల డ్రైవింగ్లో అజాగ్రత్తగా ఉండటం లేదా ఆర్థికపరమైన తప్పుడు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటి ప్రమాదాలు పొంచి ఉన్నాయి.
నిపుణుల హెచ్చరిక
నిద్రపోయే కనీసం ఆరు గంటల ముందు నుండే కెఫీన్కు (కాఫీ, టీ) దూరంగా ఉండాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. లేదంటే ఇది ఒక విషవలయంలా మారుతుంది. నిద్రలేమి వల్ల కలిగే అలసటను పోగొట్టుకోవడానికి మళ్లీ కాఫీ తాగడం, అది నిద్రను మరింత దూరం చేయడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. కాబట్టి, రాత్రిపూట కాఫీకి బదులు ప్రశాంతమైన నిద్రకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు.