Donald Trump: పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, ఇరాన్ యుద్ధానికి స్వస్తి పలికేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఒక భారీ శాంతి ప్రణాళికను సిద్ధం చేశారు. బుధవారం వెల్లడైన ఈ 15 అంశాల ప్రతిపాదన (15-point plan) ద్వారా ఇరాన్తో చర్చలు జరిపి, ప్రాంతీయ శాంతిని నెలకొల్పాలని వాషింగ్టన్ భావిస్తోంది. ఈ ప్రణాళికలో నెల రోజుల పాటు కాల్పుల విరమణ (Ceasefire), అణు కార్యక్రమాలపై కఠిన ఆంక్షలు ఇంకా హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం వంటి కీలక అంశాలు ఉన్నాయి.
ట్రంప్ శాంతి ప్రణాళికలోని ప్రధానాంశాలు
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేస్తున్న ఈ యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ క్రింది ప్రధాన డిమాండ్లను ఇరాన్ ముందు ఉంచింది:
-
కాల్పుల విరమణ: చర్చలు జరపడానికి వీలుగా ఒక నెల రోజుల పాటు యుద్ధాన్ని నిలిపివేయడం.
-
అణు ఆంక్షలు: ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాలపై కఠినమైన నియంత్రణలు ఇంకా క్షిపణి సామర్థ్యాన్ని తగ్గించడం.
-
హోర్ముజ్ జలసంధి: అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ మార్గాన్ని వెంటనే నిబంధనల ప్రకారం తెరవాలి.
-
ప్రతిఫలంగా: ఇరాన్ ఈ నిబంధనలకు అంగీకరిస్తే, అమెరికా ఆ దేశంపై ఉన్న ఆర్థిక ఆంక్షలను పాక్షికంగా తొలగిస్తుంది. అలాగే ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యవేక్షణలో పౌర అవసరాల కోసం అణు ఇంధనాన్ని పొందేందుకు అనుమతిస్తుంది.
మధ్యవర్తిగా పాకిస్థాన్.. ఇజ్రాయెల్ విస్మయం
ఈ శాంతి ప్రణాళికను ఇరాన్కు చేరవేయడంలో పాకిస్థాన్ కీలక మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తోంది. పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ చర్చలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ప్రకటించగా, ట్రంప్ దీనిని స్వాగతించారు. అయితే, గత నాలుగు వారాలుగా యుద్ధం కొనసాగాలని కోరుతున్న ఇజ్రాయెల్ అధికారులకు ఈ కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన షాక్ ఇచ్చింది. అమెరికా ఒకవైపు శాంతి అంటోంది, మరోవైపు పశ్చిమ ఆసియాకు అదనంగా 3,000 మంది సైనికులను పంపుతోంది.
ఇరాన్ స్పందన ఏంటి?
ట్రంప్ ఈ ప్రతిపాదనలను “చాలా నిర్మాణాత్మకమైనవి” అని అభివర్ణిస్తుండగా, ఇరాన్ మాత్రం దీనిని తిరస్కరిస్తోంది. అమెరికాతో తాము ఎటువంటి రహస్య చర్చలు జరపడం లేదని, మార్కెట్లను శాంతింపజేయడానికే ట్రంప్ ఇలాంటి ప్రకటనలు చేస్తున్నారని టెహ్రాన్ ఆరోపిస్తోంది. గతంలో కుదిరిన శాంతి ఒప్పందాలను అమెరికా ఉల్లంఘించిన నేపథ్యంలో, ఇరాన్ ఈ 15 అంశాల ప్రణాళికను అంగీకరించే అవకాశం తక్కువగా ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ శాంతి చర్చలు వచ్చే వారం పాకిస్థాన్లో ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది. ట్రంప్ తరఫున ఆయన అల్లుడు జారెడ్ కుష్నర్ మరియు స్టీవ్ విట్కాఫ్ ఈ చర్చల్లో పాల్గొనవచ్చని సమాచారం.